Asperger Sendromu Nedir? Otizm Spektrumundaki Yeri ve Özellikleri

Asperger sendromu sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlükler, belirli konulara yoğun ilgi duyma, tekrarlayıcı davranışlar ve rutinlere bağlılık gibi özelliklerle kendini gösterebilen nörogelişimsel bir farklılıktır. Güncel tanı sistemlerinde Asperger sendromu ayrı bir tanı olarak değerlendirilmez ve otizm spektrum bozukluğu kapsamında ele alınır. Asperger sendromu ile ilişkilendirilen özelliklerin görülme biçimi ve günlük yaşam üzerindeki etkileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Asperger sendromu belirtileri çocukluk döneminde fark edilebileceği gibi bazı bireylerde yetişkinlik dönemine kadar belirgin olmayabilir. Sosyal ilişkilerde yaşanan güçlükler, değişikliklere uyum sağlamakta zorlanma ve ses, ışık veya dokunma gibi duyusal uyaranlara farklı tepkiler verme görülebilecek özellikler arasındadır. Asperger sendromunun otizmle ilişkisini, çocuklarda ve yetişkinlerde görülebilen özelliklerini ve değerlendirme sürecini yazının devamında bulabilirsiniz.

Öne Çıkanlar

• Asperger sendromu otizm spektrum bozukluğu altında ele alınan nörogelişimsel bir farklılıktır.
• Sosyal iletişimde zorlanma, belirli konulara yoğun ilgi duyma, rutinlere bağlılık ve tekrarlayıcı davranışlar görülebilir.
• Ses, ışık, koku ve dokunma gibi uyaranlara karşı aşırı hassasiyet veya daha az tepki verme ortaya çıkabilir.
• Asperger belirtileri çocukluk döneminde başlasa da bazı bireylerde yetişkinlik dönemine kadar fark edilmeyebilir.
• Asperger sendromu sosyal anksiyete ve DEHB ile aynı durum değildir ancak bu durumlarla birlikte görülebilir.
• Değerlendirme sırasında kişinin gelişim öyküsü, sosyal iletişim özellikleri, davranışları ve günlük yaşamda yaşadığı güçlükler birlikte ele alınır.

Asperger Sendromu Nedir?

Asperger sendromu sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlükler, belirli konulara yoğun ilgi duyma, tekrarlayıcı davranışlar ve rutinlere bağlılık gibi özelliklerle kendisini gösterebilen nörogelişimsel bir farklılıktır. Otizm spektrum bozukluğu kapsamında ele alınan Asperger sendromunda görülen özelliklerin türü ve günlük yaşam üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Asperger sendromu ile ilişkilendirilen bireylerde dil gelişimi çoğunlukla belirgin bir gecikme olmadan ilerleyebilir. Bununla birlikte karşılıklı iletişimi sürdürmek, beden dili ve yüz ifadelerini yorumlamak veya sosyal ortamlardaki yazılı olmayan kuralları anlamak zorlaşabilir. Belirli ilgi alanlarına uzun süre odaklanma, değişikliklerden rahatsız olma ve ses, ışık veya dokunma gibi duyusal uyaranlara farklı tepkiler verme de görülebilecek özellikler arasındadır.

Asperger Sendromu Günümüzde Nasıl Tanımlanıyor?

Asperger sendromu adını 1944 yılında benzer özelliklere sahip çocukları tanımlayan Avusturyalı çocuk hekimi Hans Asperger’den alır. Asperger’in çalışması uzun yıllar uluslararası literatürde sınırlı kalmış, 1981 yılında Lorna Wing’in “Asperger sendromu” ifadesini kullanması ile kavram daha geniş biçimde tanınmaya başlamıştır. Sosyal etkileşimde yaşanan güçlükler, belirli ilgi alanlarına yoğunlaşma ve dil gelişiminde belirgin gecikme görülmemesi bu dönemde Asperger sendromunu tanımlamak için kullanılan başlıca özellikler arasındaydı.

Kavram 1994 yılında DSM-IV’e ayrı bir tanı olarak dahil edilmiştir. DSM-5’in 2013 yılında yayımlanmasıyla birlikte Asperger bozukluğu, otistik bozukluk ve daha önce ayrı sınıflandırılan bazı yaygın gelişimsel bozukluklar otizm spektrum bozukluğu başlığı altında birleştirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü’nün ICD-11 sınıflandırmasında da Asperger sendromu ayrı bir tanı olarak yer almaz. Bunun başlıca nedeni Asperger sendromunu otizm spektrum bozukluğundan kesin ve güvenilir biçimde ayırt etmenin zor olmasıdır.

Güncel değerlendirmede sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlüklerin yanı sıra sınırlı veya tekrarlayıcı davranışlar, yoğun ilgi alanları, rutinlere bağlılık ve duyusal özellikler dikkate alınır. Bununla birlikte kişinin günlük yaşamda hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu da değerlendirme sürecinin önemli bir parçasıdır.

Asperger Sendromunun Özellikleri Nelerdir?

Asperger sendromu belirtileri en sık sosyal iletişim ve etkileşim, ilgi alanları, davranış örüntüleri ve duygusal tepkilerde kendisini gösterebilir. Bazı bireyler karşılıklı konuşmayı sürdürmekte veya beden dilini yorumlamakta zorlanırken bazılarında rutinlere bağlılık ya da belirli konulara yoğun ilgi daha belirgin olabilir.

Otizm spektrum bozukluğunda görülen özelliklerin sayısı ve günlük yaşam üzerindeki etkisi her bireyde aynı değildir. Bu nedenle Asperger ile ilişkilendirilen özellikler tek başına tanı koymak için yeterli olmaz. Değerlendirmede özelliklerin çocukluk döneminden itibaren bulunup bulunmadığı ve okul, iş, ilişkiler veya günlük yaşam üzerindeki etkileri de dikkate alınır.

Sosyal İletişim ve Etkileşim Özellikleri

Sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan zorluklar Asperger sendromunun temel özelliklerinden biridir. Bu zorluklar karşılıklı iletişimi sürdürme, sözel olmayan iletişim ipuçlarını kullanma ve sosyal ilişkileri anlama gibi farklı alanlarda kendisini gösterebilir.

Bazı bireyler sohbet başlatmak veya karşılıklı konuşmayı sürdürmekte, ilgi ve duygularını karşısındaki kişiyle paylaşmakta zorlanabilir. Konuşma sırasında karşı tarafın verdiği sosyal ipuçlarını fark etmek veya iletişimin akışına uygun biçimde karşılık vermek de zor olabilir. Yüz ifadeleri, jestler, beden dili ve ses tonu gibi sözel olmayan iletişim biçimlerini anlamada veya kullanmada da farklılıklar görülebilir.

Sosyal ortama göre davranışlarını uyarlamak, arkadaşlık kurmak ve ilişkileri sürdürmek bazı bireyler için daha fazla çaba gerektirebilir. İma, ironi veya mecaz gibi dolaylı anlatımların anlaşılması da zor olabilir. Bununla birlikte bu özelliklerin türü ve günlük sosyal yaşam üzerindeki etkisi kişiden kişiye değişiklik gösterir.

İlgi Alanları ve Tekrarlayan Örüntüler

Belirli konulara yoğun ilgi duyma, rutinlere bağlılık ve tekrarlayıcı davranışlar Asperger sendromu belirtileri arasında yer alabilir. Otizm spektrum bozukluğunda bu özellikler kişinin yaşına ve günlük yaşamına göre farklı biçimlerde kendisini gösterebilir. Bazı bireyler belirli bir konu hakkında ayrıntılı bilgi edinmek ve uzun süre aynı konu üzerinde çalışmak isterken bazıları günlük düzenindeki değişikliklerden belirgin biçimde etkilenebilir.

DSM-5’e göre sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlar; tekrarlayan hareketler veya konuşmalar, rutinlere sıkı bağlılık, yoğun ve sınırlı ilgi alanları ile duyusal uyaranlara farklı tepkiler gibi özellikleri kapsar. Aynı yolu kullanmak, belirli işleri hep aynı sırayla yapmak, plan değişikliklerinden rahatsız olmak veya belirli bir konuya yoğun biçimde odaklanmak buna örnek verilebilir.

El çırpma, sallanma, belirli kelime veya ifadeleri tekrar etme ve nesneleri belirli bir düzende sıralama gibi davranışlar da görülebilir. Bununla birlikte bu davranışların türü, sıklığı ve günlük yaşama etkisi her bireyde aynı değildir.

Duyusal Hassasiyetler

Asperger sendromu bulunan bazı bireyler ses, ışık, koku, dokunma, sıcaklık gibi uyaranlara diğer insanlardan daha yoğun tepki verebilir. Bazı bireylerde ise ağrı, sıcaklık veya diğer duyusal uyaranlara karşı daha az tepki görülebilir.

Örneğin, kalabalık bir ortamdaki sesler, parlak ışıklar, belirli bir kıyafetin kumaşı veya bazı kokular rahatsızlık verebilir. Bunun aksine bazı kişiler yoğun duyusal uyaranları daha az fark edebilir veya belirli seslere, dokulara ve hareketlere ilgi gösterebilir. DSM-5’te duyusal uyaranlara aşırı veya az tepki verme ve çevrenin duyusal özelliklerine sıra dışı ilgi gösterme otizm spektrum bozukluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınan özellikler arasındadır.

Duyusal farklılıkların türü ve şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bu özellikler bazı bireylerde günlük yaşamı çok fazla etkilemezken bazı bireylerin okul, iş veya sosyal ortamlardaki ihtiyaçlarının belirlenmesinde önemli olabilir.

Asperger ile Otizm Arasındaki İlişki Nedir?

Asperger sendromu, güncel tanı sistemlerinde otizm spektrum bozukluğu kapsamında değerlendirilir. DSM-IV döneminde otistik bozukluk, Asperger bozukluğu ve yaygın gelişimsel bozukluk gibi tanılar ayrı kategoriler altında ele alınırken DSM-5 ile birlikte bu ayrım kaldırılmıştır. Amerikan Psikiyatri Birliği bu değişikliğin nedenlerinden birinin, önceki tanıların farklı kliniklerde tutarlı biçimde ayrılamaması olduğunu belirtir.

Asperger otizm sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlüklerin yanı sıra sınırlı veya tekrarlayıcı davranışlar, yoğun ilgi alanları, rutinlere bağlılık ve duyusal farklılıklarla kendisini gösterebilir. Asperger sendromu ile ilişkilendirilen özellikler de bu tanı çerçevesi içerisinde yer alır. Bu nedenle Asperger sendromu otizmden bağımsız bir nörogelişimsel durum olarak değerlendirilmez.

Otizmde görülen özelliklerin türü ve kişinin ihtiyaç duyduğu destek her bireyde aynı değildir. Bazı bireyler günlük yaşamlarını daha az destekle sürdürebilirken bazıları eğitim, iletişim veya günlük yaşam becerileri gibi alanlarda daha fazla desteğe ihtiyaç duyabilir. “Spektrum” ifadesi de otistik bireylerin özelliklerinin ve destek ihtiyaçlarının geniş bir aralıkta değişebilmesini ifade eder.

Asperger Belirtileri Çocuklukta Nasıl Görülebilir?

Çocuklarda Asperger özellikleri sosyal iletişim, oyun, ilgi alanları ve günlük rutinlerde kendisini gösterebilir. Çocuk akranlarıyla iletişim kurmakta, karşılıklı oyuna katılmakta veya arkadaşlık ilişkilerini sürdürmekte zorlanabilir. Söylenenleri kelimesi kelimesine anlaması, şaka veya mecazları yorumlamakta güçlük çekmesi de görülebilir.

Belirli bir konuya yaşıtlarından daha yoğun ilgi duyma, aynı konu hakkında uzun süre konuşma ve günlük düzenin değişmesinden belirgin biçimde rahatsız olma da Asperger belirtileri arasında yer alabilir. Bazı çocuklarda ses, ışık, koku, yiyeceklerin dokusu veya kıyafetler gibi duyusal uyaranlara karşı aşırı ya da azalmış tepki görülebilir.

Otizm özellikleri erken gelişim döneminde bulunur ancak her çocukta aynı yaşta veya aynı şekilde fark edilmez. Özellikle sosyal beklentiler arttıkça arkadaşlık kurma, grup çalışmalarına katılma veya okul düzenindeki değişikliklere uyum sağlama zorlukları daha belirgin hale gelebilir. Bazı çocuklar ise çevresindeki kişilerin davranışlarını gözlemleyerek veya taklit ederek özelliklerini maskeleyebilir.

Sayılan belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi tek başına otizm spektrum bozukluğu tanısı konulması için yeterli değildir. Çocuğun gelişim öyküsü, belirtilerin farklı ortamlarda nasıl ortaya çıktığı ve günlük yaşam üzerindeki etkileri uzman değerlendirmesinde birlikte ele alınır. Çocuğunuzda sayılan belirtileri fark ediyorsanız bir uzmana başvurabilir çocuk terapisi konusunda bilgi alabilirsiniz.

Yetişkinlerde Asperger Özellikleri Nasıl Görülebilir?

Yetişkinlerde Asperger özellikleri sosyal ilişkilerde, iş yaşamında ve günlük rutinlerde kendisini gösterebilir. Otizm özellikleri çocukluk döneminden itibaren bulunsa da bazı bireylerde tanı yetişkinlikte konulabilir.

Yetişkinlerde görülebilecek başlıca Asperger özellikleri şunlardır:

• Belirli davranışları veya günlük rutinleri tekrar etme,
• Planların veya alışılmış düzenin değişmesinden fazla etkilenme,
• Duygusal durumları anlamlandırmak veya karşısındaki kişinin bakış açısını yorumlamakta zorlanma,
• Yoğun stres veya hayal kırıklığı yaşanan durumlarda duyguları düzenlemekte güçlük çekme,
• Ses, ışık, koku, dokunma gibi duyusal uyaranlara aşırı veya azalmış tepki verme,
• Günlük sohbetleri başlatmak veya sürdürmekte zorlanma,
• Yüz ifadeleri, el hareketleri ve beden dili gibi sözel olmayan iletişim ipuçlarını yorumlamakta güçlük çekme,
• Göz temasını rahatsız edici bulma veya daha az göz teması kurma,
• Konuşma tonunu sosyal ortama göre ayarlamakta zorlanma,
• Belirli konulara yoğun ilgi duyma ve bu alanlarda uzun süre odaklanabilme,
• İnce veya kaba motor becerilerde koordinasyon güçlüğü yaşama.

Asperger ile ilişkilendirilen özelliklerin tamamı zorluk olarak ortaya çıkmayabilir. Bazı yetişkinler ilgi duydukları konularda uzun süre odaklanabilir, ayrıntıları kolay fark edebilir veya belirli alanlarda kapsamlı bilgi geliştirebilir. Bu özellikler kişinin eğitim veya çalışma hayatında güçlü olduğu alanların ortaya çıkmasına da katkı sağlayabilir.

Bazı yetişkinler ise yıllar içerisinde çevresindeki insanların davranışlarını gözlemleyerek sosyal ortamlarda kendilerinden beklenen davranışları öğrenebilir. Maskeleme olarak adlandırılan bu durum otizm özelliklerinin daha geç fark edilmesine neden olabilir. Bu nedenle yetişkinlik döneminde yapılan değerlendirmede mevcut özelliklerin yanında çocukluk dönemindeki sosyal iletişim, davranışlar, ilgi alanları ve duyusal özellikler de dikkate alınır. Kaygı, stres, ilişki sorunları veya günlük yaşamı etkileyen başka psikolojik güçlükler de bulunuyorsa bireysel terapi bu alanların ele alınmasına yardımcı olabilir.

Asperger Sendromu Neden Olur?

Asperger sendromunun kesin nedeni bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin beyin gelişimini etkileyerek birlikte rol oynayabileceği düşünülür. Araştırmalar ailede otizm öyküsü, bazı genetik bozukluklar, ileri ebeveyn yaşı, prematüre doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi faktörlerin otizm görülme riskini artırabileceğini gösterse de bu faktörlerden herhangi birinin bulunması kişinin mutlaka otizm spektrumunda olacağı anlamına gelmez.

Prenatal dönemde anne karnındaki gelişim sürecinin de Asperger sendromu ile ilişkili olabileceği araştırmalarda ele alınan konular arasında yer alır. Beynin erken gelişim aşamalarında nöronların birbirleriyle bağlantı kurma biçimindeki farklılıkların bu tabloya zemin hazırlayabileceği değerlendirilir. Çevresel faktörlerin rolüne ilişkin araştırmalar sürmekle birlikte herhangi bir çevresel etkenin tek başına belirleyici olduğuna dair güçlü bir bilimsel uzlaşı henüz yoktur.

Asperger ile Sosyal Anksiyete Aynı Şey midir?

Asperger sendromu ile sosyal anksiyete bazı belirtiler açısından örtüşüyor gibi görünse de birbirinden farklıdır. Sosyal anksiyete, sosyal ortamda değerlendirilme ve olumsuz izlenim bırakma korkusuna dayalı bir kaygı bozukluğudur. Asperger sendromunda ise birincil zorluk, sosyal kurallara ilişkin içgüdüsel kavrayışın farklı biçimde işlemesinden kaynaklanır.

Asperger belirtileri arasında yer alan sosyal güçlükler, çoğunlukla sosyal ortamlarda ne söyleneceğini ya da nasıl davranılacağını öngörememekten kaynaklanır. Sosyal anksiyetede ise birey sosyal kuralların farkındadır ancak olumsuz değerlendirilme ihtimali karşısında yoğun kaygı deneyimler. Bu temel ayrım iki durumun farklı mekanizmalar üzerinden işlediğine işaret eder. Bireyin yaşadığı güçlüğün hangi süreçten beslendiğini anlamak, uygun destek yolunu belirlemek açısından kritik bir öneme sahiptir.

Asperger sendromu olan bireylerin sosyal ortamlarda tekrar eden olumsuz deneyimleri sonucunda zamanla sosyal anksiyete de geliştirebildiği görülmektedir. Bu durum tablonun klinik görünümünü daha karmaşık bir hale getirebilir. Her iki durumu birbirinden ayırt etmek için bireyin sosyal güçlüklerinin ne zaman ve nasıl başladığı, hangi bağlamlarda ortaya çıktığı ve altta yatan düşünce süreçleri ayrıntılı biçimde ele alınmalıdır.

Asperger ile DEHB Birlikte Görülebilir mi?

Asperger sendromu ve DEHB, farklı nörogelişimsel durumlar olsalar da bir arada görülebilir. Her ikisi de nörogelişimsel durumlar olmakla birlikte farklı özelliklerle kendisini gösterir. Otizmde sosyal iletişim farklılıkları, tekrarlayıcı davranışlar ve sınırlı ilgi alanları ön plandayken DEHB’de dikkat dağınıklığı, dürtüsellik ve hareketlilik daha belirgin olabilir.

Bununla birlikte iki durumda da planlama, günlük işleri organize etme veya dikkati sürdürme gibi alanlarda güçlükler görülebilir. Bu nedenle belirtilerin hangi durumla ilişkili olduğunu anlamak her zaman kolay olmayabilir. Otizm ve DEHB birlikte bulunduğunda değerlendirme sırasında her iki durumun belirtileri ve günlük yaşam üzerindeki etkileri ayrı ayrı ele alınır.

Asperger Nasıl Değerlendirilir?

Asperger tanısı, günümüzde otizm spektrum bozukluğu çerçevesinde psikiyatrist veya klinik psikolog gibi uzmanlar tarafından yapılan kapsamlı değerlendirme sürecini gerektirir. Bu süreçte kişinin sosyal iletişim ve etkileşim biçimi, tekrarlayıcı davranışları, ilgi alanları, duyusal özellikleri ve günlük yaşamda yaşadığı güçlükler ele alınır.

Çocuklarda değerlendirme sırasında gelişim öyküsü ve ebeveynlerin gözlemleri önemli bir yere sahiptir. Uzmanlar çocuğun davranışlarını gözlemleyebilir, aileden bilgi alabilir ve gerektiğinde standart değerlendirme araçlarından yararlanabilir. Ancak tek bir test veya ölçek otizm tanısı koymak için yeterli değildir. Ergenlik döneminde otizm özelliklerine kaygı, stres veya başka psikolojik güçlükler eşlik ediyorsa ergen terapisi bu sorunların ele alınmasına yardımcı olabilir.

Yetişkinlerde ise mevcut özelliklerin yanında çocukluk dönemindeki sosyal iletişim, davranışlar ve gelişim özellikleri de araştırılır. Gerektiğinde aileden veya yakın çevreden alınan bilgiler de değerlendirmeye dahil edilebilir. İnternette bulunan Asperger veya otizm testleri bazı özellikleri fark etmeye yardımcı olsa da uzman değerlendirmesinin yerini tutmaz. Bu nedenle Asperger belirtileri fark edildiğinde uzman bir psikoloğa danışmak önemlidir.

Asperger Tanımı Kişiyi Etiketlemek İçin Kullanılmalı mı?

Asperger sendromu veya otizm spektrum bozukluğu tanımı kişinin tüm özelliklerini açıklayan bir etiket olarak kullanılmamalıdır. Aynı tanı kapsamında değerlendirilen bireylerin sosyal iletişim biçimleri, ilgi alanları, güçlü yönleri ve destek ihtiyaçları birbirinden farklı olabilir.

Tanı kişinin yaşadığı güçlükleri ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyabileceğini anlamaya yardımcı olabilir. Bununla birlikte kişinin becerilerini, karakterini veya yaşamını yalnızca tanısı üzerinden değerlendirmek doğru değildir.

Bir kavramın bireyi tanımlamak yerine bireyin deneyimini anlamlandırmak için kullanılması, hem klinik hem de toplumsal açıdan sağlıklı bir yaklaşım olarak kabul görür. Asperger sendromu gibi kavramlar doğru bağlamda ele alındığında bireyin kendi farklılıklarını yargılamadan gözlemleyebilmesine zemin hazırlayabilir. Bu bakış açısı öz kabul sürecini destekleyebilir ve bireyin ihtiyaç duyduğu alanlarda harekete geçmesini kolaylaştırabilir. Kavramı bir yük olarak değil anlayışı derinleştiren bir araç olarak konumlandırmak, hem birey hem de çevresi için daha işlevsel bir perspektif sunabilir.

Otizm Spektrumundaki Bireylere Psikolojik Destek Nasıl Yardımcı Olabilir?

Psikolojik destek otizm spektrumundaki bireylerin yaşadığı kaygı, stres, duygusal düzenleme zorlukları veya ilişki sorunlarının ele alınmasına yardımcı olabilir. Destek süreci otizmi ortadan kaldırmayı değil bireyin günlük yaşamda zorlandığı alanları belirlemeyi ve bu alanlarda başa çıkma becerilerini geliştirmeyi amaçlar.

Otizm spektrumundaki bireylerde bilişsel davranışçı terapi gibi psikoterapi yöntemleri özellikle eşlik eden kaygı ve depresyon belirtilerinde kullanılabilir. Terapi sırasında kullanılan yöntemlerin bireyin iletişim biçimine, duyusal özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre uyarlanması gerekebilir. Daha açık ve doğrudan bir dil kullanılması, görüşmelerin yapılandırılması veya görsel materyallerden yararlanılması bu uyarlamalara örnek verilebilir.

Bunun yanı sıra sosyal iletişim, günlük yaşam becerileri ve stresle başa çıkma gibi alanlarda da destek sağlanabilir. Hangi konuların ele alınacağı kişinin ihtiyaçlarına ve günlük yaşamda yaşadığı güçlüklere göre belirlenir.

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?

Otizm spektrumu ile ilişkili özellikler günlük yaşamınızı veya çocuğunuzun gelişimini etkiliyorsa uzman değerlendirmesine başvurabilirsiniz. Özellikle aşağıdaki durumlarda profesyonel destek almak faydalı olabilir:

• Sosyal iletişim ve ilişkilerde uzun süredir devam eden güçlükler yaşıyorsanız,
• İş, okul veya sosyal ortamlardaki beklentilere uyum sağlamakta zorlanıyorsanız,
• Rutinlerdeki değişiklikler yoğun stres veya kaygıya neden oluyorsa,
• Ses, ışık, dokunma veya diğer duyusal uyaranlar günlük yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa,
• Çocuğunuzun iletişim, oyun veya sosyal etkileşim biçiminde gelişimsel farklılıklar fark ediyorsanız,
• Otizm özelliklerine kaygı, depresyon, stres veya DEHB belirtileri de eşlik ediyorsa,
• Yaşadığınız güçlüklerin otizm, sosyal anksiyete veya başka bir durumla ilişkili olup olmadığını anlamakta zorlanıyorsanız.

Değerlendirme sırasında kişinin gelişim öyküsü, sosyal iletişim biçimi, davranışları ve günlük yaşamda yaşadığı güçlükler birlikte ele alınır. İhtiyaç duyulan destek de bu değerlendirmeye göre planlanabilir.

Otizm spektrumu ile birlikte yaşadığınız kaygı, stres, ilişki sorunları veya günlük yaşamı etkileyen diğer psikolojik güçlükleri ele almak için Terappin’deki uzman psikologların çalışma alanlarını inceleyebilirsiniz. İhtiyaçlarınıza uygun uzman psikolog desteği için randevu oluşturabilir ve seansınıza dilediğiniz yerden online katılabilirsiniz.

Sonuç

Asperger sendromu, güncel tanı sistemlerinde otizm spektrum bozukluğu kapsamında değerlendirilir. Sosyal iletişim ve etkileşimde yaşanan güçlükler, belirli konulara yoğun ilgi, rutinlere bağlılık ve duyusal farklılıklar görülebilir. Bununla birlikte belirtilerin türü ve günlük yaşam üzerindeki etkisi her bireyde aynı değildir.