Tourette Sendromu Nedir, Tanı Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tourette Sendromu Nedir, Tanı Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Terappin | Online Psikolog

Terappin Blog
12.08.2022 tarihinde oluşturdu.

Bu rahatsızlık, bir sinir sistemi rahatsızlığıdır. Özellikle bu sinir sistemi bozukluğu insanlarda “tikler” oluşmasına neden olur. Tikler, insanların tekrar tekrar yaptığı ani seğirmeler, hareketler veya seslerdir. Tikleri olan kişiler, vücutlarının bunları yapmasını engelleyemez

Bu sendrom birkaç farklı belirtilerinin adıyla da biliniyor olabilir. Özellikle tekrarlayan ve kontrolü kişinin elinde olmayan hareketler sergileyen hastaları ilgilendiren blog yazımıza hoş geldiniz! Eğer kendinizde ya da yakınınızdaki birinde bu rahatsızlığın olduğundan şüpheleniyorsanız, birçok soru kafanızı kurcalıyor olabilir. Bunu öngörerek, sizler için bu rahatsızlık hakkında gerekli bütün detaylı bilgileri topladık. Unutmayın, Terappin, sizin için burada!

Bu yazının devamında detaylarını öğrenebileceğiniz bilgiler aşağıdaki başlıklar kapsamında olacak:

 

 Tourette Sendromu Nedir?

Bu rahatsızlık, bir sinir sistemi rahatsızlığıdır. Özellikle bu sinir sistemi bozukluğu insanlarda “tikler” oluşmasına neden olur.

Tikler, insanların tekrar tekrar yaptığı ani seğirmeler, hareketler veya seslerdir. Tikleri olan kişiler, vücutlarının bunları yapmasını engelleyemez. Örneğin, bir kişi tekrar tekrar göz kırpmaya devam edebilir veya bir kişi istemeden homurdanma sesi çıkarabilir.

Bu tarz yineleyen davranışlara sahip olmak hıçkırmaya benzer. Hıçkırmak istemeseniz bile, vücudunuz yine de hıçkırmaya devam eder. Bazen insanlar belirli bir tik yapmaktan kendilerini bir süre alıkoyabilirler, ancak bu oldukça zordur Sonunda kişi tip davranışları kontrol edemeden yapmaya devam eder.

Kısaca, sinir sistemi rahatsızlığı olan bu sendrom, hastaların istemsiz tiklere sahip olmasına sebep olan bir durumdur.

 

 Kimlerde görülür?

Bu rahatsızlığın genel tanımını öğrendikten sonra merak edilebilecek bir diğer konu ise kimlerde görüldüğü olabilmektedir.

Peki Tourette sendromu kimlerde daha sık rastlanır? Belirtilerin kendisini gösterdiği yaş aralıkları kaçtır? Yukarıda da bahsedildiği üzere, bu rahatsızlık, kişinin tik geliştirmesine neden olur. Bu nedenle bu durumu belli edebilecek en belirgin özellikler kontrol edilemeyen davranışlardır.

Tikler tipik olarak 2 ila 15 yaşları arasında ortaya çıkar ve ortaya çıkma yaş ortalaması 6 yaştır. Erkeklerin bu hastalığı geliştirme olasılığı kadınlardan yaklaşık 3 ila 4 kat daha fazladır.

Bu rahatsızlığın tedavisi olmasa da bazı tedaviler mevcuttur. TS’si olan birçok kişi, semptomlar çok sorun çıkarmadığından tedaviye ihtiyaç duymaz. Tikler genellikle gençlik yıllarından sonra azalır veya kontrol altına alınır.

Bazı durumlarda, tikler yetişkinlikte kötüleşebilir. TS dejeneratif (kötüleşmeye devam eden) bir durum değildir ve TS'li bireylerin normal bir yaşam sürmesi beklenir.

 

Nasıl teşhis edilir?

Özellikle bu tür nörolojik rahatsızlıklarda tanısının nasıl ve ne zaman konulduğu merak konusudur. Bu nedenle, eğer tanının nasıl konulduğunu merak ediyorsanız, bu gayet normal ve doğaldır! İşte sizin için cevabımız...

Bu rahatsızlığın kesin tanısını koymak için kan testi gibi tek bir test yoktur. Sağlık uzmanları, bu rahatsızlık ve diğer tik bozukluklarını teşhis etmek için kişinin belirtilerine bakar.

Tik bozuklukları, mevcut tik tipine (motor, vokal veya her ikisinin kombinasyonu) ve semptomların ne kadar sürdüğüne göre birbirinden farklılık gösterir. Bir kişinin hem motor hem de vokal tikleri varsa ve en az bir yıldır tik belirtileri gösteriyorsa Tourette sendromu teşhisi konulabilir.

 

 Nedenleri Nelerdir?

Bu rahatsızlıklarda çoğu vaka çoklu gen varyasyonlarının ve çevresel faktörlerin etkileşimini içermektedir. TS'nin nedeni bilinmemekle birlikte, mevcut araştırmalar bazı beyin bölgelerinde (bazal gangliyonlar, ön loblar ve korteks dahil), bu bölgeleri birbirine bağlayan devrelerde ve sorumlu nörotransmitterlerde (dopamin, serotonin ve norepinefrin) anormalliklere işaret etmektedir.

Bu rahatsızlığı bazı kalıtımsal nedenleri bulunduğu da düşünülmektedir. İkiz ve aile çalışmalarından elde edilen kanıtlar, bu rahatsızlığın kalıtsal bir hastalık olduğunu göstermektedir. Önemli etkileri olan birkaç gen olsa da daha küçük etkiye sahip birçok genin ve çevresel faktörlerin bu durumun gelişiminde rol oynaması da mümkündür.

Genetik çalışmalar ayrıca Hiperaktivite bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluğunun da bazı biçimlerinin TS ile genetik olarak ilişkili olduğunu ileri sürmektedir, ancak bu rahatsızlık ile yaygın olarak ortaya çıkan diğer nörodavranışsal problemler arasında genetik bir ilişki olduğuna dair daha az kanıt vardır.

Son olarak, kişinin cinsiyeti de bu rahatsızlığın oluşmasında rol oynar. Risk altındaki erkeklerin tiklere sahip olma olasılığı daha yüksektir ve risk altındaki kadınların obsesif-kompulsif semptomlara sahip olma olasılığı daha yüksektir.

 

 Psikolojik Etkenler

Tourette sendromu, kişiyi birçok farklı yönden etkileyebilmektedir. Bu rahatsızlığın sebep olabileceği psikolojik etkenler şu şekildedir:

  • Konsantrasyon, hiperaktivite ve dürtüsellik ile ilgili sorunları içeren Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB).
  • Obsesif Kompulsif Bozukluk veya Davranışlar (OKB): Kişiye davranışları tekrar tekrar veya belirli bir şekilde yapma ihtiyacı hissettiren tekrarlayıcı, istenmeyen düşünce, fikir veya duyumlar (takıntılar). Tekrarlayan davranışlar arasında el yıkama, bir şeyleri kontrol etme ve temizlik yer alabilir ve günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebilir.
  • Anksiyete: Belirsiz bir sonu olabilecek bir durum veya olay hakkında korku, huzursuzluk veya endişe.
  • Sosyal olarak uygunsuz davranışlar, saldırganlık veya öfke dahil olmak üzere davranış veya davranış sorunları.
  • Sosyal becerilerde ve sosyal ilişkileri sürdürmede sorunlar gibi sosyal beceri eksiklikleri ve sosyal işlevsellik güçlükleri.

 

 Fizyolojik ve Nörolojik Etkenler

Bu rahatsızlığı deneyimleyen birçok kişi, sıklıkla tiklerin kendisinden daha fazla rahatsız edici olan ek nörodavranışsal problemler yaşayabilir. Bu bireylerin çoğu geç ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde motor ve vokal tiklerde önemli bir düşüş yaşasa da ilişkili nörodavranışsal etkenler yetişkinliğe kadar devam edebilir.

En yaygın olanları şunları içerir:

  • Zekâ ile ilgili olmayan okuma, yazma ve aritmetik sorunlar gibi öğrenme güçlükleri.
  • Uykuya dalma veya uykuda kalma sorunları.
  • Dokunma, tat, koku, ses veya hareketle ilgili duyusal bilgileri organize etme ve bunlara yanıt verme zorluğu gibi duyusal işleme sorunları.

 

 Her Tik Tourette Sendromu Mudur?

Tüm tikler bu rahatsızlığı göstermez. Birçok çocuk, birkaç hafta veya ay sonra kendi kendine kaybolan tikler geliştirebilir. Ancak çocuk olağandışı davranışlar gösterdiğinde bu davranışların nedenini belirlemek önemlidir. Bu yolla ciddi sağlık problemlerini önlemek mümkün hale gelebilir.

Özellikle bir ebeveyn olarak çocuğunuzun zaman zaman geliştirdiği bu tarz devam eden davranışlar hakkında endişelenmek oldukça doğaldır. Çocuğunuzun niçin bu davranışları geliştirdiğinin nedenini anlamaya çalışın. Bir süre sonra geçmez ve tikler devam ederse, sağlık uzmanınıza danışın.

Bu konuda danışmanlık almak için 7/24 çevrim içi psikolog bulabileceğiniz Terappin sizinle! Hemen ilk randevunuzu oluşturabilirsiniz.

 

 Belirtileri ve Tipleri Nelerdir?

Bu rahatsızlığı en ayırt edici işaretleri tiklerdir. Bu kontrol edilemez davranış ya da sesler, hafif ila şiddetli arasında değişebilirler. Şiddetli semptomlar iletişimi, günlük işleyişi ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

Tikler aşağıdaki gibi sınıflandırılır:

  1. Basit: Bu ani, kısa ve tekrarlayan davranışlar sınırlı sayıda kas grubunu içerir.
  2. Karmaşık: Bu farklı, koordineli hareket kalıpları birkaç kas grubunu içerir.

Bunlar, ayrıca hareket (motor tikler) veya sesleri (vokal tikler) içerebilir. Motor tikler genellikle vokal tiklerden önce başlar. Ancak insanların deneyimlediği tik yelpazesi çok çeşitlidir.

Bu rahatsızlıkta görülen yaygın motor tikler şu şekildedir:

Basit

Karmaşık

Göz kırpma

Eşyaları koklamak ya da dokunmak

Kafa sallama

Gözlemlenmiş hareketleri tekrarlamak

Omuz silkme

Belirli bir kalıpta hareket etmek

Göz atma

Müstehcen hareketlerde bulunmak

Burun seğirmesi

Eğilme veya bükme

Ağız hareketleri

Sekme

 

Bu rahatsızlıkta görülen yaygın vokal tikler şunları içerir:

Basit

Karmaşık

Homurdanma

Kendi sözcüklerini veya tümcelerini tekrarlama

Öksürme

Başkalarının kelimelerini veya cümlelerini tekrarlama

Boğaz temizleme

Kaba, müstehcen veya küfürlü sözler kullanma

Havlama

 

 

 

 Tedavi ve Terapi Yöntemleri Nelerdir?

Tik semptomları genellikle hafif olan ve günlük hayatın akışının bozulmasına neden olmayan TS'li bazı kişiler için tedavi gerekmez. Semptomları günlük işleyişe müdahale eden kişiler için etkili ilaçlar ve diğer tedaviler vardır.

Bu rahatsızlığın tedavisinde kullanılan yöntemleri aşağıda sizin için açıkladık:

  • İlaç tedavisi: Tiklerin şiddetini azaltmak, yüksek tansiyon ya da bu rahatsızlığın sebep olabileceği depresyon ya da anksiyete hastalıkları için uygulanabilecek bazı ilaçlar bulunmaktadır. Sağlık uzmanınız uygun görürse size ilaç desteğinde bulunabilir.
  • Davranışsal tedavi: Tikleri ve şiddetini azaltmak için farkındalık eğitimi gibi davranışsal tedaviler kullanılabilir.
  • PsikoterapiBireylerin bozuklukla başa çıkmasına ve DEHB, depresyon, anksiyete ve OKB dahil olmak üzere eşlik eden problemler veya durumlarla başa çıkmasına yardımcı olabilir.

 

 Sıkça Sorulan Sorular:

      1.Tik Nedir?

Bu, kolayca kontrol edilemeyen tekrarlayan hareketler veya istenmeyen seslere denir. Örneğin, tekrar tekrar gözlerinizi kırpabilir, omuzlarınızı silkebilir veya olağandışı sesler ya da rahatsız edici sözler söyleyebilirsiniz.

      2.Tourette sendromu geçer mi?

Bu durumu geçirmeyi sağlayacak bir tedavi yöntemi yoktur. Sinir sistemiyle ilgili bir rahatsızlık olduğu için tedavisi ancak rahatsızlığın sebep olduğu diğer rahatsızlıkları geçirmeye ya da belirtilerin şiddetini azaltmaya yöneliktir.

     3.Tourette sendromu doğuştan mı?

Tourette sendromu genetik bir bozukluktur, yani kalıtsal (ebeveynden çocuğa geçen) veya anne karnındaki gelişim sırasında meydana gelen genlerdeki bir değişikliğin sonucudur.

     4.Çocuğumda tik var ne yapmalıyım?

Her çocuk zaman zaman bu davranışları geliştirebilir. Çocuğun bu davranışı neden geliştirdiğini anlamaya çalışmalısınız. Eğer tikler bir süre sonra geçmezse sağlık uzmanınıza danışmanız en doğru davranış olacaktır.

    5. 2 yaşında tik olur mu?

Tikler genel olarak 2 ila 15 yaş aralığında ortaya çıkmaktadır. Yukarıda da belirtildiği gibi her çocuk bazen tik geliştirebilir. Davranış 1 yıldan uzun devam ederse mutlaka bir sağlık uzmanına danışılması gerekir.

 

 

 




200'den fazla uzman psikolog arasından sana en uygun psikolog ile istediğin yerden 7-24 online terapiye başlamak için hemen uygulamayı indir!