İlişki Bağımlılığı: Anlamak, Tanımak ve Üstesinden Gelme Rehberi

Yazan: Terappin
| 12 Şubat 2024 tarihinde yayınlandı. 12 Şubat 2024 tarihinde güncellendi.
İlişki Bağımlılığı: Anlamak, Tanımak ve Üstesinden Gelme Rehberi

İlişki Bağımlılığının Tanımı ve Genel Çerçevesi 

İlişki bağımlılığı, modern yaşamın karmaşıklığı içinde sıklıkla karşılaşılan ve bireyin romantik ilişkilere yönelik aşırı bağımlılık geliştirdiği bir durumu ifade eder. Bu bağımlılık, kişinin kendi özsaygısını ve bağımsızlığını, ilişkileri üzerinden tanımlaması ve bu ilişkilerin yaşamını kontrol etmeye çalışmasıyla karakterize bir durumdur. İlişki bağımlılığının genel çerçevesi, bireyin duygusal bağlanma ihtiyacını karşılamak adına ilişkilerde sürekli bir arayışa girmesi, kendi kimliğini kaybetmesi ve toksik ilişki dinamiklerine saplanması üzerine odaklanır. 

İlişki Bağımlılığına Genel Bakış 

İlişki bağımlılığı, bireyin romantik ilişkilere aşırı bağımlılık geliştirmesiyle ortaya çıkar. Bu bağımlılık, genellikle geçmişteki travmatik ilişkilerden kaynaklanabilir ve bireyin bir ilişkiye aşırı güvenme ihtiyacını yansıtabilir. İlişki bağımlılığı, bireyin ilişkideki partnerinin onayını arama, sürekli olarak ilişki içinde kalmaya çalışma ve kendi kimliğini ilişki üzerinden tanımlama eğiliminde olmasıdır. Bu durum, bireyin bağımlılık yaratan ilişki dinamiklerine sıkışmasına ve sağlıklı sınırlar oluşturamamasına yol açmaktadır. 

Bağımlılık Yapan İlişki Dinamikleri 

Bağımlılık yapan ilişki dinamikleri, ilişki bağımlılığına katkıda bulunan faktörleri içerir. Bu dinamikler arasında düşük özsaygı, yetersizlik duyguları, kaybetme korkusu ve duygusal bağlanma ihtiyacı bulunabilir. Bağımlılık yapan ilişki dinamikleri, genellikle bireyin duygusal ihtiyaçlarına yeterince yanıt alamamasından kaynaklanır ve bu nedenle birey, bu ihtiyaçları karşılamak için sürekli olarak ilişkide kalma arzusunu hisseder. Bu dinamikler, ilişki bağımlılığına yol açan karmaşık bir içsel süreci yansıtır. 

İlişki Bağımlılığının Psikolojik Belirtileri 

İlişki bağımlılığı, bireyin romantik ilişkilerde ortaya koyduğu belirgin psikolojik belirtilerle tanımlanır. Bu belirtiler, duygusal bağlılık ve bağımlılık işaretlerini içerirken, ilişkideki bağımlılık yaratan davranışları da kapsar. 

Duygusal Bağlılık ve Bağımlılık İşaretleri 

İlişki bağımlılığının psikolojik belirtileri arasında, duygusal bağlılık ve bağımlılık işaretleri önemli bir yer tutar. Birey, partnerine aşırı derecede bağımlı hale gelir ve ilişkideki duygusal tatmin ihtiyacını yalnızca partnerinden karşılamaya çalışır. Bu durum, sürekli olarak partnerin onayını arama, partnerin isteklerini öncelikli hale getirme ve kendi duygusal zeminini partnerine dayandırma eğilimini içerir. Duygusal bağlılık ve bağımlılık işaretleri, bireyin kendi özsaygısını ve bağımsızlığını kaybetmesine neden olabilen oldukça sağlıksız bir durumdur. 

İlişkide Bağımlılık Yaratan Davranışlar 

İlişkide bağımlılık yaratan davranışlar, bireyin psikolojik dünyasında belirgin izler bırakan her türlü durum ve olay örgüsünü içerir. Bu davranışlar arasında partnerle sürekli olarak iletişim kurma ihtiyacı, partnerin sürekli kontrol edilmesi çabaları ve partnerden ayrı kalma korkusu olabilir. Aynı zamanda, ilişkideki bağımlılık yaratan davranışlar, bireyin sürekli olarak partnerinin beklentilerini karşılamaya çalışmasını ve bu süreçte kendi ihtiyaçlarını ihmal etmesini de içerebilir. Bu durum, bireyin ilişkisindeki partnerinin onayını alma arzusu ve bu onayı alamama durumunda yoğun duygusal sarsılmalar yaşamasına neden olabilir. 

İlişki bağımlılığının psikolojik belirtileri, bireyin duygusal ve psikolojik sağlığını etkileyen önemli göstergelerdir. Bu belirtileri tanımak ve anlamak, sağlıklı ilişkiler kurma ve sürdürme konusunda önemli bir adım olacaktır. 

İlişki Bağımlılığının Davranışsal Yönleri 

İlişki bağımlılığının davranışsal yönleri, bireyin romantik ilişkilerde sergilediği belirgin davranış örüntülerini içerir. Bu davranışlar arasında takıntılı ilişki davranışları ve ilişkide bağımsızlığın kaybı, ilişki bağımlılığının öne çıkan davranışsal yönleri olarak karşımıza çıkar. 

Takıntılı İlişki Davranışları 

İlişki bağımlılığının takıntılı davranışları, bireyin partnerine karşı aşırı bir odaklanma ve sürekli düşünce ve hissetme ihtiyacını içerir. Birey, partnerinin her hareketini takip etme, sürekli iletişimde olma ve partnerinin yaşamına müdahale etme eğiliminde olması, yaşanan ilişkinin de sağlıklı yürütebilmesinin önünde bir engel oluşturur. Bu takıntılı davranışlar, bireyin kendi yaşamını ve hedeflerini partnerine bağlama ve partnerine sürekli olarak ihtiyaç duyma durumunu yaratır. 

İlişkide Bağımsızlığın Kaybı 

İlişkide bağımlılığın bir diğer davranışsal yönü, bireyin bağımsızlığını kaybetmesidir. Birey, partnerinin isteklerini ve beklentilerini karşılamak adına kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atabilir. Bu durum, ilişkide bağımlılığın zirve noktasını oluşturarak bireyin kendi benliğini koruma yeteneğini zayıflatır. Bağımlılık, ilişkideki bağımsızlık kaybıyla doğrudan ilişkilidir, çünkü birey partnerine olan bağımlılığı nedeniyle kendi özgürlüğünü sınırlayabilir. 

İlişki bağımlılığının davranışsal yönleri, bireyin ilişkilerde sergilediği özgün hareket kalıplarını yansıtarak, sağlıklı ilişki dinamiklerinden sapmasına neden olur. Bu davranışları tanımak ve anlamak, bireyin kendi ilişki dinamiklerini değerlendirmesine ve gerekirse değiştirmesine olanak tanır. 

İlişki Bağımlılığının Fiziksel ve Sosyal Etkileri 

İlişki bağımlılığı, bireyin bedensel ve sosyal sağlığı üzerinde çeşitli etkiler bırakma potansiyeline sahiptir. Bu etkiler hem fiziksel hem de sosyal düzeyde ortaya çıkar ve bireyin genel yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilerler.  

İlişki Bağımlılığının Bedensel Belirtileri 

İlişki bağımlılığının bedensel belirtileri, genellikle yaşanan stres ve duygusal gerilimler nedeniyle ortaya çıkar. Uykusuzluk, sindirim problemleri, baş ağrıları ve kas gerginliği gibi fiziksel belirtiler, ilişki bağımlılığının bedensel etkilerini yansıtır. Bu belirtiler, bireyin duygusal olarak yoğun bir bağımlılık ilişkisi içinde olmasının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ayrıca, bağımlılık yaratan ilişki içinde yaşanan stres, bedensel sağlığı olumsuz etkiler. 

Sosyal Çevre Üzerindeki Etkileri 

İlişki bağımlılığının sosyal çevre üzerindeki etkileri, bireyin ilişkisel bağımlılığı nedeniyle sosyal ilişkilerinde yaşadığı değişiklikleri ve davranış kalıplarındaki değişimleri içerir. Sosyal çevre üzerindeki olumsuz etkiler arasında, diğer bireylerle kurulan ilişkilerdeki azalma, sosyal izolasyon, arkadaş çevresinden uzaklaşma ve hatta iş hayatında performans düşüşleri bulunabilir. İlişki bağımlılığı, bireyin hayatını belirli bir ilişkiye odaklaması nedeniyle, sosyal çevresindeki diğer ilişkileri ve bağlantıları olumsuz yönde etkiler. 

İlişki Bağımlılığı Tedavisi: Yaklaşımlar ve Teknikler 

İlişki bağımlılığı tedavisi, bireyin sağlıklı ve dengeli ilişki dinamiklerini yeniden kurmasını ve bağımlılık ilişkisinden kurtulmasını amaçlar. Bu tedavi süreci çeşitli terapi yöntemlerini ve kendi kendine yardım stratejilerini içerir. 

Terapi Yöntemleri ve Tedavi Süreci 

İlişki bağımlılığı tedavisinde kullanılan temel yöntemlerden biri terapidir. Birey, bir terapist rehberliğinde duygusal zorluklarını anlama ve bu zorluklarla başa çıkma becerilerini geliştirme fırsatına sahip olur. Bireyin terapist ile birlikte çalışarak, bağımlılık ilişkisinin kökenlerini anlaması, duygusal bağımlılık işaretlerini tanıması ve sağlıklı sınırlar koymayı öğrenmesi hedeflenir. Terapi süreci, bireyin kendi benliğini ve değerlerini keşfetmesini sağlayarak, sağlıklı ilişki becerilerini pekiştirmeye odaklanır. 

İlişki Bağımlılığında Kendi Kendine Yardım Stratejileri 

Kendi kendine yardım stratejileri, bireyin bağımlılıkla mücadelede günlük yaşamında uygulayabileceği teknikleri içerir. Bu stratejiler arasında duygusal farkındalık geliştirme, sağlıklı sınırlar koyma, özsaygıyı güçlendirme ve duygusal ihtiyaçları sağlıklı yollarla karşılama becerilerini içermektedir. Birey, bu stratejilerle kendi iyileşme sürecine katkıda bulunarak, bağımlılık ilişkisinden kurtulma konusunda daha fazla kontrole sahip olur. 

İlişki bağımlılığı tedavisi, bireye kapsamlı bir destek ve rehberlik sağlayarak, sağlıklı ilişki dinamikleri oluşturma yolunda önemli adımlar atmaya yardımcı olur. Bu tedavi, bireyin duygusal iyileşme sürecine odaklanırken, aynı zamanda günlük yaşamda uygulanabilir stratejilerle desteklenir. 


Kaynakça 

https://www.verywellmind.com/obsessive-love-disorder-definition-symptoms-causes-5203954 

https://www.verywellmind.com/what-is-love-addiction-5210864 

https://www.addictioncenter.com/drugs/love-addiction/ 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5378292/ 

Paylaş
Terappin LinkedIn Terappin LinkedIn Terappin LinkedIn Terappin Youtube Kanalı

BLOG

Önerilen Diğer İçerikler

Terappin'de İlk Seansın BASLA15 koduyla %15 İndirimli

Terappin'in uzman klinik psikologları ile daha huzurlu bir hayata ulaşabileceğin terapi yolculuğuna ilk adımı at.

Terapi Yolculuğuna Başla