Seks Bağımlılığı: Kontrol Kaybı, Mücadele ve İyileşme Süreci

Yazan: Terappin
| 12 Şubat 2024 tarihinde yayınlandı. 12 Şubat 2024 tarihinde güncellendi.
Seks Bağımlılığı: Kontrol Kaybı, Mücadele ve İyileşme Süreci

Seks Bağımlılığının Psikolojik Kökenleri 

Seks bağımlılığı karmaşık psikolojik kökenlere sahiptir. Yoğun çalışmaların bugüne kadar bize sunduğu sonuçlara göre bağımlılık, bireyin zevk ve ödül merkezlerindeki dengesizliklerden kaynaklanmaktadır. Özellikle dopamin ve serotonin gibi kimyasal maddelerde yaşanan anomaliler, bireyin bağımlılık geliştirmesindeki psikolojik temelleri oluşturabilir. Ayrıca, çocukluk döneminde yaşanan travmalar, duygusal ihmal ya da istismar gibi faktörler de seks bağımlılığının gelişmesine yol açabilmektedir. Birey için seks bağımlılığının gelişmesi, yaşanan zorlayıcı deneyimler karşısında bir kaçış mekanizması işlevi görür. 

Seks Bağımlılığının Nedenleri ve Tetikleyicileri 

Genellikle psikososyal etmenlere dayanan seks bağımlılığı; stres, yalnızlık, düşük öz saygı, ilişki problemleri ve duygusal boşluk gibi faktörler tarafından tetiklenebilir. Birey, bu tür zorluklarla baş etmek için cinselliğe yönelebilir. Ayrıca, internetin yaygın kullanımı ile birlikte ortaya çıkan pornografi de seks bağımlılığını kışkırtabilir.  

Seks Bağımlılığı ve İlişkiler Üzerindeki Etkisi 

Seks bağımlılığı, özellikle ilişkiler üzerinde derin etkilere sahiptir. Bağımlılık geliştiren bireyler, gerçek ilişkilerden uzaklaşarak sanal dünyada arayış içerisinde olabilirler. Bu durumlar, duygusal bağları zayıflatmanın yanı sıra güven sorunlarını da beraberinde getirir. Bağımlı bireyin artan yeni uyarıcı ihtiyaçları, tatmin olma eşiğini de artırarak ilişkide tatmin sorunlarına neden olabilir. Bu aşamada bireyin destek alması önemlidir. 

Seks Bağımlılığının Belirtileri ve Tanı Yöntemleri 

Seks, canlılığın var oluşundan bu yana türlerin devamı için gereken en temel etkinliktir. Her sağlıklı bireyin belirli periyodlarla bu etkinliği gerçekleştirmesinin farklı yönlerden insan sağlığına katkı sağladığı bilimsel bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor. Fakat sürekli cinselliği düşünmek ve cinsel aktivitelerde aşırıya kaçmak, gerçek hayattaki ilişkilerde zorlanmalar, iş ya da sosyal sorumlulukların ihmali gibi davranış değişimlerinin yanı sıra cinsel içerikli materyallerle aşırı meşguliyet ya da kontrolsüz tüketme gibi davranışlar, seks bağımlılığının başlıca belirtileri olarak görülür. 

Seks bağımlılığında tanı, uzmanlar tarafından belirlenen kriterler takip edilerek gerçekleştirilir ve genellikle kapsamlı bir klinik değerlendirme sonucu elde edilir. Uzmanlar; bireyin cinsel davranışları, duygusal durumu, ilişkileri ve genel yaşam kalitesine odaklanarak, seks bağımlılığının belirtilerini belirlemeye çalışırlar. Ayrıca, bu alanda yayınlanan çeşitli tanı kılavuzları da değerlendirme yapmak için bazı kriterler sunar. 

Cinsel Davranışlarda Kontrol Kaybının İşaretleri 

Cinsel davranışlarda kontrol kaybı, seks bağımlılığının önemli bir göstergesidir. Birey, cinsel dürtülerine karşı koyamaz hale gelir ve istemediği davranışları tekrarlayabilir. Bu kontrol kaybı, cinsel aktivitelerin planlanmamış ve düzensiz bir şekilde gerçekleşmesine yol açarken, kişinin cinsel dürtülerine karşı koymakta zorlanmasına ve yaşam kalitesinin etkilenmesine neden olur. 

Seks Bağımlılığı Tanısında Kullanılan Kriterler 

Seks bağımlılığı tanısı, daha önce de belirttiğimiz gibi belirli kriterlere dayanır. Bu kriterler arasında, cinsel davranışların kontrol edilememesi, cinsel dürtülerin sürekli olarak artması, cinsel aktivitelerin giderek artan bir süre boyunca devam etmesi ve bu aktivitelerin bireyin günlük yaşamını olumsuz etkilemesi bulunabilir.  

Seks Bağımlılığı ve Duygusal Sağlık 

Seks bağımlılığı, bireyin duygusal sağlığını karmaşık bir şekilde etkileyen önemli bir durumdur. Bu bağlamda, seks bağımlılığının duygusal yaşam üzerindeki etkilerini anlamak ve bu bağımlılıkla ilişkilendirilen duygusal boşluk hissi arasındaki ilişkiyi çözümlemek önemlidir. 

Seks Bağımlılığının Duygusal Yaşam Üzerindeki Etkileri 

Seks bağımlılığı, bireyin duygusal sağlığını çeşitli şekillerde etkileyebilir. Bağımlı bireyler genellikle düşük öz saygı, suçluluk duygusu, utanç ve depresyon gibi olumsuz duygusal durumlarla mücadele edebilirler. Bağımlılığın devam etmesi, gerçek ilişkilerden uzaklaşma eğilimi göstererek, bireyin duygusal bağlarını zayıflatabilir. Bu durum, bireyin duygusal sağlığını olumsuz yönde etkiler ve yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürür. 

Bağımlılık ve Duygusal Boşluk Hissi Arasındaki İlişki 

Seks bağımlılığı ile duygusal boşluk hissi arasındaki ilişki karmaşık bir dinamiğe sahiptir. Bağımlı birey, cinsel aktivitelerle duygusal ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken, bu geçici tatminin ardında duygusal boşluk hissi devam edebilir. Bağımlılık, bireyin duygusal boşluğunu doldurma çabasının bir parçası olarak ortaya çıkar ancak bu durum uzun vadede duygusal ihtiyaçları giderme becerisinde bir zayıflama oluşturma potansiyeline sahiptir. Bu karmaşık ilişki, bireyin duygusal sağlığını olumsuz etkileyebilecek bir döngü oluşturur. 

Seks Bağımlılığı Tedavisi ve Yönetim Stratejileri 

Seks bağımlılığı, etkili bir tedavi ve yönetim stratejisi gerektiren bir durumdur. Bu bağlamda, seks bağımlılığı tedavisi üzerine odaklanan terapötik yaklaşımlar, bireysel ve grup terapi seçenekleri ile birlikte çeşitli yönetim stratejileri uygulanabilir. 

Bireysel ve Grup Terapi Seçenekleri 

Bireysel terapi, seks bağımlılığı tedavisinde yaygın olarak kullanılan etkili bir yöntemdir. Birey, terapist ile birebir yaptığı oturumlarda, bağımlılığının kökenlerini anlamak ve bu konuda bilinçlenmek için çalışır. Bireysel terapi, bağımlının affetme, sorumluluk alma ve kişisel gelişim konularında destek almasına olanak tanır. 

Diğer bir seçenek olan grup terapisi, seks bağımlılığı tedavisinde destekleyici bir ortam sağlar. Bağımlı bireyler, benzer zorluklarla mücadele eden diğerleriyle bir araya gelir ve deneyimlerini paylaşır. Bu terapi türü, grup üyelerinin birbirlerine destek olmalarını, empati geliştirmelerini ve sosyal becerilerini artırmalarını sağlar. Grup terapisi, bağımlılıkla mücadelede duygusal dayanıklılığı güçlendiren bir seçenek olsa da toplumumuzda bu konunun bir tabu olarak görülmesi nedeniyle daha az tercih edilir. 

Seks Bağımlılığı Tedavisinde Kullanılan Yaklaşımlar 

Seks bağımlılığı tedavisinde kullanılan bir yaklaşım, bireyin kullandığı savunma mekanizmalarını anlamak ve bu mekanizmaları değiştirmeye çalışmaktır. Terapist, bireyin bağımlılığına yönelik başvurduğu savunma mekanizmalarını belirler ve daha sağlıklı başa çıkma stratejileri geliştirmeye yardımcı olur. 

Bilişsel (Kognitif) davranışçı terapi, bireyin düşünce kalıplarını ve davranışlarını değiştirerek bağımlılıkla baş etmesine odaklanır. Bu terapi türü bireye, cinsellikle ilgili olumsuz düşünce kalıplarını tanıma ve değiştirme becerilerini kazandırarak, sağlıklı cinsel davranışları teşvik eder. 

Bu tedavi ve yönetim stratejileri, seks bağımlılığıyla mücadelede bireylere destek sağlamak ve sağlıklı bir cinsel yaşamın yeniden inşasını teşvik etmek amacıyla bir araya getirilebilir. 

Seks Bağımlılığının Uzun Vadeli İyileşme Yolculuğu 

Seks bağımlılığının uzun vadeli iyileşme süreci, bireyin zihinsel, duygusal ve sosyal sağlığını yeniden inşa etmesini içeren bir yapılanma sürecidir. Bu süreçte birey, bağımlılıkla mücadele etme ve sağlıklı cinsel ilişkiler geliştirme çabasında kararlı olmalıdır. 

İyileşme Sürecinde Karşılaşılan Zorluklar ve Baş Etme Yöntemleri 

İyileşme sürecinde birey bir dizi zorlukla karşılaşabilir. Bu zorluklar arasında duygusal dalgalanmalar, suçluluk duyguları ve eski alışkanlıklara karşı dirençle karşılaşmak mümkündür. Baş etme yöntemleri arasında ise terapiye devam etmek, destek gruplarına katılmak, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapmak ve duygusal refahı destekleyen aktivitelere yönelmek önemlidir. 

Seks Bağımlılığından Kurtulmak için Destek Ağları ve Kaynaklar 

Bağımlılıktan kurtulma sürecinde destek ağları ve kaynaklar büyük bir öneme sahiptir. Terapistler, destek grupları, arkadaşlar, aile üyeleri ve uzmanlar, bireyin iyileşme sürecinde yardımcı olabilen en önemli unsurlardır. Ayrıca kitaplar, makaleler ve çevrimiçi kaynaklar da bu süreçte bilgi edinme ve motivasyon sağlama konusunda yardımcı olabilir. 

Bu destek ağları ve kaynaklar, bireyin bağımlılıktan kurtulma sürecinde sağlam bir temel oluşturmak konusunda bir fırsat penceresi sunabilir. Uzun vadeli iyileşme yolculuğunda, bireyin kendine yönelik farkındalığı arttıkça ve destek almayı sürdürdükçe, sağlıklı bir yaşam tarzına geçiş ve bağımlılıkla mücadelede başarı elde etme olasılığı artacaktır.
 

Kaynakça 

https://psychcentral.com/lib/what-causes-sex-addiction 

https://www.torontoaddictioncounselling.com/what-causes-sexual-addiction/ 

https://www.verywellmind.com/sex-addiction-symptoms-2329082 

Paylaş
Terappin LinkedIn Terappin LinkedIn Terappin LinkedIn Terappin Youtube Kanalı

BLOG

Önerilen Diğer İçerikler

Terappin'de İlk Seansın BASLA15 koduyla %15 İndirimli

Terappin'in uzman klinik psikologları ile daha huzurlu bir hayata ulaşabileceğin terapi yolculuğuna ilk adımı at.

Terapi Yolculuğuna Başla