Flört Şiddeti Nedir? Türleri, Belirtileri ve Korunma Yolları

Partnerinizin kıskançlığını sevgi göstergesi olarak açıklaması, kimlerle görüştüğünüze karışması veya sürekli nerede olduğunuzu bilmek istemesi ilk bakışta ilişkinin bir parçası gibi görünebilir. Ancak bu davranışlar zamanla sizi kontrol etmeye, sosyal çevrenizi sınırlamaya veya kendinizi güvende hissetmemenize neden oluyorsa durum farklı değerlendirilmelidir.

Flört şiddeti yalnızca fiziksel olarak zarar verme anlamına gelmez. Tehdit etmek, aşağılamak, cinsel birlikteliğe zorlamak, telefon ve sosyal medya hesaplarını kontrol etmek, ekonomik kaynaklara erişimi kısıtlamak veya ayrılıktan sonra ısrarla takip etmek de şiddetin farklı biçimleridir. Dünya Sağlık Örgütü de yakın partner şiddetini fiziksel saldırının yanı sıra cinsel zorlama, psikolojik istismar ve kontrol davranışlarını kapsayan bir durum olarak tanımlar.

Bir ilişkide yaşanan her anlaşmazlığı flört şiddeti olarak değerlendirmek doğru olmadığı gibi, şiddeti yalnızca fiziksel zarar ortaya çıktığında fark etmek de yeterli değildir. Önemli olan davranışın partner üzerinde korku, baskı veya kontrol oluşturup oluşturmadığı ve kişinin sınırlarını, güvenliğini ya da özgürlüğünü ihlal edip etmediğidir. Yazının devamında flört şiddetinin türlerini, nasıl anlaşılabileceğini, hangi davranışların uyarı işareti olabileceğini ve böyle bir durumda neler yapılabileceğini bulabilirsiniz.

Flört Şiddeti Nedir?

Flört şiddeti, ilişki sırasında veya ilişki bittikten sonra partnerlerden birinin diğeri üzerinde kontrol kurmak amacıyla uyguladığı fiziksel, psikolojik, cinsel ve diğer her türlü zarar verici davranışı kapsar. Şiddet denildiğinde ilk olarak akla fiziksel şiddet gelse de tehdit etmek, baskı kurmak, sürekli kontrol etmeye çalışmak ve ısrarlı şekilde takip etmek de flört şiddetinin bir parçası olabilir. Bu davranışların yalnızca yüz yüzeyken gerçekleşmesi de gerekmez. Telefonla sürekli nerede olduğunuzu sorması, sosyal medya hesaplarınızı kontrol etmesi veya mesajlarına hemen cevap vermeniz için baskı yapması da flört şiddeti olarak karşınıza çıkabilir.

Flört şiddeti her zaman kolay fark edilmeyebilir. Özellikle kıskançlık, sahiplenme veya sürekli haber almak isteme gibi davranışlar ilişkinin başında sevgi göstergesi olarak yorumlanabilir. Ancak bu davranışlar zamanla kimlerle görüştüğünüze, ne giydiğinize, nereye gittiğinize veya nasıl davranmanız gerektiğine karışmaya kadar giderse ortada bir kontrol sorunu olabilir.

Bir ilişkinin bitmesi en az başlaması kadar doğaldır. Ancak bazı partnerler bu bitişi kabul etmeyebilir. Bu nedenle flört şiddeti bazı ilişkilerde ilişkiyle sınırlı kalmaz, ilişki bittikten sonra da devam edebilir. Partnerinizin ayrılık sonrası sürekli mesaj atması, istemediğiniz hâlde iletişim kurmaya devam etmesi, bulunduğunuz yerlere gelmesi veya sizi takip etmesi de şiddetin devam ettiğini gösterebilir.

Flört Şiddeti Türleri Nelerdir?

Flört şiddeti fiziksel, duygusal, psikolojik, cinsel, ekonomik ve dijital şiddet şeklinde ortaya çıkabilir. Israrlı takip de flört şiddetinin önemli biçimlerinden biridir. Aynı ilişkide bu şiddet türlerinden birkaçı bir arada görülebilir.

Şiddetin her zaman aynı yoğunlukta yaşanması gerekmez. Bazı davranışlar daha seyrek veya daha hafif başlayabilir ancak zamanla daha sık, daha ağır ve daha tehlikeli hâle gelebilir. Üstelik şiddetin en ağır biçiminin mutlaka fiziksel olması da gerekmez.

Fiziksel Şiddet

Fiziksel şiddet, partnerinizin size fiziksel olarak zarar vermesi veya zarar vermekle tehdit etmesidir. Tokat atmak, itmek, yumruklamak, boğazını sıkmak, bir eşya fırlatmak veya delici, kesici, yaralayıcı aletleri üzerinize doğrultmak fiziksel şiddet örnekleri arasında yer alır. Size ait eşyalara zarar vermek veya sevdiğiniz kişilere zarar vermekle tehdit etmek de fiziksel şiddetin bir parçası olabilir.

Duygusal ve Psikolojik Şiddet

Duygusal ve psikolojik şiddette amaç her zaman fiziksel zarar vermek değildir. Partnerinizin sizi küçük düşürmesi, değersiz hissettirmesi, korkutması veya sürekli kendinizden şüphe etmenize neden olması da şiddet olabilir. Hakaret etmek, aşağılamak, korkularınızı size karşı kullanmak veya yaşananları inkâr ederek sizi kendi gerçekliğinizden şüphe ettirmek psikolojik şiddete örnek olarak verilebilir. Bu tür davranışlarda duygusal manipülasyon da görülebilir. Özellikle gaslighting olarak adlandırılan duygusal manipülasyon biçiminde kişi, yaşadıklarınızı ve hatırladıklarınızı, kısacası kendi akıl sağlığınızı sorgulamanıza neden olan davranışlarda bulunabilir.

Cinsel Şiddet

Cinsel şiddet, istemediğiniz herhangi bir cinsel davranışa zorlanmanız veya baskı altında bırakılmanızdır. Cinsel ilişkiye zorlamak, istemediğiniz cinsel davranışlar konusunda ısrar etmek, tehdit yoluyla onay almaya çalışmak veya özel görüntülerinizi izniniz olmadan paylaşmak gibi durumlar cinsel şiddete örnek olarak verilebilir. Bunların yanı sıra doğum kontrol yöntemlerine müdahale etmek veya hamilelikle ilgili kararlarınız üzerinde baskı kurmak da cinsel ve üreme sağlığı üzerindeki kontrolünüzü kısıtlayan şiddet davranışlarıdır.

Ekonomik Şiddet

Ekonomik şiddet, para ve diğer ekonomik imkânların partner üzerinde baskı kurmak için kullanılmasıdır. Kazandığınız paraya el koymak, harcamalarınızı kontrol etmek veya çalışmanıza engel olarak sizi maddi olarak kendisine bağımlı hâle getirmek ekonomik şiddetin örnekleri arasındadır.

Ekonomik şiddet, kişinin ilişkiyi bitirmesini de zorlaştırabilir. Özellikle para, ev veya diğer ortak kaynakların kontrolünün tek kişide olması şiddete maruz kalan kişinin ilişkiden uzaklaşmasını güçleştirebilir.

Dijital Şiddet

Dijital şiddet; telefon, sosyal medya veya diğer teknolojik araçların sizi kontrol etmek, takip etmek ve korkutmak amacıyla kullanılmasıdır. Sosyal medya hesaplarınızın şifresini istemek, konumunuzu sürekli takip etmek, telefonunuzu izinsiz kontrol etmek veya sosyal medya üzerinden tehdit etmek buna örnek verilebilir.

Özel fotoğraf veya videolarınızın izniniz olmadan paylaşılması veya paylaşılmakla tehdit edilmeniz de dijital şiddetin bir parçası olabilir.

Israrlı Takip

Israrlı takip, istemediğiniz hâlde bir kişinin sizi sürekli takip etmesi veya sizinle iletişim kurmaya devam etmesidir. Evinize veya iş yerinize habersiz gelmek, aracınızla giderken sizi takip etmek, sürekli aramak veya mesaj göndermek, sosyal medya hesaplarınızı veya e-postalarınızı gizlice izlemek ısrarlı takip göstergesi olabilir.

Israrlı takip ilişki bittikten sonra da görülebilir. Bu davranışların sizde korku veya güvensizlik yaratması durumunda güvenliğinizi sağlamak için adımlar atmanız ve gerekli mercilere başvurmanız önemlidir.

Flört Şiddeti Nasıl Anlaşılır?

Flört şiddeti, partnerinizin sizi korkutması, kontrol etmeye çalışması veya istemediğiniz davranışlara zorlamasıyla kendini gösterebilir. İlişkide zaman zaman kıskançlık veya fikir ayrılıkları yaşanabilir. Ancak partneriniz ne giyeceğinize, kimlerle görüşeceğinize veya nereye gideceğinize sürekli karışıyor, telefonunuzu kontrol etmek istiyor, haber vermediğinizde öfkeleniyorsa bu davranışları göz ardı etmemeniz önemlidir.

Sizi küçümsemesi, görünüşünüzü veya yaptığınız şeyleri sürekli eleştirmesi, arkadaşlarınızdan ve ailenizden uzaklaştırmaya çalışması da flört şiddetinin işaretlerinden biri olabilir. Benzer şekilde istemediğiniz hâlde cinsel birliktelik konusunda baskı yapılması, doğum kontrol yöntemlerini kullanmanıza engel olunması veya ilişkiyi bitirmek istediğinizde suçlu hissettirilmeniz de önemli uyarı işaretleridir.

Flört şiddetinde sık görülen durumlardan biri de yaşananlardan sizi sorumlu tutmaktır. Partneriniz kendi davranışlarının sorumluluğunu almak yerine "Beni buna sen zorladın." gibi ifadeler kullanabilir, ardından özür dileyip değişeceğini söyleyebilir. Ancak aynı davranışların tekrar etmesi, yaşananların tek seferlik bir tartışmadan farklı bir noktaya geldiğini gösterebilir.

Partnerinizin tepkisinden çekindiğiniz için davranışlarınızı değiştirmeye, bazı konularda konuşmaktan kaçınmaya veya sürekli onu sakinleştirmeye çalışmaya başladıysanız ilişkinizdeki kontrol ve şiddet davranışlarını daha dikkatli değerlendirmeniz önemlidir.

Flört Şiddeti Belirtileri Kontrol Listesi

Aşağıdaki davranışlardan biri veya birkaçı ilişkinizde görülüyorsa bunları göz ardı etmemeniz önemlidir:

• Partneriniz kimlerle görüştüğünüze, nereye gittiğinize veya ne giydiğinize karışıyor mu?
• Telefonunuzu, mesajlarınızı veya sosyal medya hesaplarınızı sürekli kontrol ediyor mu?
• Nerede olduğunuzu sürekli bilmek istiyor veya konumunuzu takip ediyor mu?
• Arkadaşlarınızdan veya ailenizden uzaklaşmanız için baskı yapıyor mu?
• Sizi küçümsüyor, aşağılıyor, hakaret ediyor veya başkalarının yanında utandırıyor mu?
• Tartışmalarda sizi korkutuyor, tehdit ediyor veya eşyalara zarar veriyor mu?
• İstemediğiniz hâlde cinsel birliktelik veya başka bir cinsel davranış konusunda ısrar ediyor mu?
• Paranızı, harcamalarınızı veya çalışma hayatınızı kontrol etmeye çalışıyor mu?
• Ayrılmak istediğinizde size, kendisine veya başka birine zarar vermekle tehdit ediyor mu?
• İlişki bittikten sonra istemediğiniz hâlde sürekli arıyor, mesaj atıyor, bulunduğunuz yerlere geliyor veya sizi takip ediyor mu?
• Partnerinizin vereceği tepkiden çekindiğiniz için davranışlarınızı değiştirdiğiniz oluyor mu?
• Kendinizi ilişkide sık sık korkmuş, baskı altında veya güvensiz hissediyor musunuz?

Bu liste tanı yerine geçmez. Sorulardan herhangi birine "evet" yanıtı vermeniz tek başına ilişkiniz hakkında kesin bir sonuca varmak için yeterli olmasa da korku, tehdit, kontrol veya sınırlarınızın tekrar tekrar ihlal edilmesi söz konusuysa bu davranışları önemsemeniz gerekir.

Flört Şiddeti ile Kıskançlık Arasındaki Fark Nedir?

Kıskançlık tek başına flört şiddeti değildir. Ancak kıskançlık partnerinizi kontrol etmek, kimlerle görüşeceğini belirlemek, ne giyeceğine karışmak veya sürekli nerede olduğunu sorgulamak için kullanılmaya başladığında durum farklılaşır.

Benzer şekilde toksik ilişki ile flört şiddeti de aynı anlama gelmez. Bir ilişkide yoğun tartışmalar, güvensizlik veya sağlıksız iletişim olabilir. Ancak bunlara korkutma, tehdit, baskı, kontrol veya kişinin sınırlarını ihlal eden davranışlar eşlik ediyorsa flört şiddetinden söz etmek gerekebilir.

Sağlıklı bir ilişkide kıskançlık hissedildiğinde bu duygu konuşulabilir ve taraflar birbirlerinin sınırlarına saygı gösterir. Flört şiddetinde ise kıskançlık çoğu zaman baskı ve kontrol için bir gerekçe hâline gelir. Partneriniz arkadaşlarınızla görüşmenizi istemiyor, telefonunuzu kontrol ediyor, sosyal medya hesaplarınızı takip ediyor veya her hareketinizi açıklamanızı bekliyorsa bu davranışları yalnızca kıskançlık olarak görmek doğru olmayabilir.

Önemli olan kıskançlığın nasıl bir davranışa dönüştüğüdür. Kıskançlık sizi korkutuyor, sosyal çevrenizi daraltıyor veya kendi kararlarınızı verirken partnerinizin tepkisini düşünmek zorunda bırakıyorsa ilişkinizdeki kontrol davranışlarını gözden geçirmeniz önemlidir.

Flört Şiddetinin Etkileri Nelerdir?

Flört şiddeti kişinin hem psikolojik hem de fiziksel sağlığını etkileyebilir. Yaşanan şiddetin türüne ve ne kadar sürdüğüne bağlı olarak şu etkiler görülebilir:

• Depresyon ve anksiyete belirtileri
• Uyku sorunları
• Korku ve güvensizlik hissi
• Sosyal çevreden uzaklaşma
• Okul veya günlük yaşamda dikkat ve motivasyon sorunları
• Alkol ve madde kullanımına yönelme
• Yaşamına son verme düşünceleri
• Fiziksel yaralanmalar
• Cinsel ve üreme sağlığıyla ilgili sorunlar

Şiddetin türü, ne kadar sürdüğü, ne sıklıkta yaşandığı ve kişinin sahip olduğu destek kaynakları yaşanan etkilerin yoğunluğunu değiştirebilir. Kendinize zarar verme ya da intihar düşünceleriniz varsa beklemeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Flört Şiddetine Maruz Kalındığında Ne Yapılmalı?

Flört şiddetine maruz kaldığınızda önceliğiniz güvenliğiniz olmalıdır. Şiddetin sona ermesi için partnerinizle konuşmak veya ilişkiyi hemen bitirmek her durumda güvenli olmayabilir. Özellikle tehdit, fiziksel şiddet veya ısrarlı takip varsa atacağınız adımları bulunduğunuz duruma göre planlamanız önemlidir.

Güvendiğiniz bir aile üyesine, arkadaşınıza veya başka bir kişiye yaşadıklarınızı anlatabilirsiniz. Tehdit mesajları, e-postalar veya dijital ortamda gönderilen içerikler varsa ve bunları saklamak sizin için ek bir tehlike oluşturmuyorsa kayıt altına almanız ileride gerekli olabilir.

İlişkide şiddet, tehdit veya güvenlik riski bulunmuyor ancak iletişim, sınırlar ya da ilişki içindeki sorunlar konusunda destek almak istiyorsanız çift terapisi seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Şiddetin bulunduğu veya taraflardan birinin kendini güvende hissetmediği ilişkilerde ise çift terapisi uygun bir seçenek olmayabilir.

Kendinizi o anda tehlikede hissediyorsanız güvenli bir yere geçmeye çalışabilir ve 112 Acil Çağrı Merkezi'nden yardım isteyebilirsiniz. Şiddete maruz kalan veya şiddet riski altında bulunan kişiler ALO 183 Sosyal Destek Hattı'na, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine (ŞÖNİM), polise, jandarmaya ve sağlık kuruluşlarına da başvurabilir. ALO 183 hattı 7 gün 24 saat rehberlik ve danışmanlık hizmeti verir.

Yaşananların sorumluluğu şiddete maruz kalan kişiye ait değildir. Yardım istemek için şiddetin daha ağır bir hâle gelmesini beklemeniz gerekmez.

Flört Şiddetinde Güvenlik Planı Nasıl Oluşturulur?

Güvenlik planı, şiddet veya tehdit durumunda ne yapacağınızı önceden düşünmenize ve hızlı hareket edebilmenize yardımcı olan kişisel bir plandır. Herkes için geçerli tek bir plandan söz etmek zordur. Yaşadığınız durum, partnerinizin davranışları, birlikte yaşayıp yaşamadığınız ve destek alabileceğiniz kişiler dikkate alınarak size uygun bir plan hazırlanması gerekir. Güvenlik planı hazırlarken şu adımlar yardımcı olabilir:

• Acil bir durumda gidebileceğiniz güvenli bir yeri önceden belirleyin.
• Güvendiğiniz bir veya iki kişiye yaşadığınız durumu anlatın.
• Acil durumda arayabileceğiniz kişilerin ve kurumların telefon numaralarını kolay ulaşabileceğiniz bir yerde tutun.
• Kimlik, para, ilaç, anahtar ve önemli belgeler gibi ihtiyaç duyabileceğiniz eşyaları ulaşabileceğiniz bir yerde hazır bulundurun.
• Telefonunuzun, sosyal medya hesaplarınızın ve konum bilgilerinizin partneriniz tarafından takip edilip edilmediğini kontrol edin.
• Şifrelerinizi değiştirmeniz gerekiyorsa bunu güvenli bir cihazdan yapın.
• Tehdit veya ısrarlı takip varsa mesaj, e-posta ve diğer kayıtları saklamayı düşünebilirsiniz. Ancak bunları saklamak sizi riske atıyorsa güvenliğinizi önceliklendirin.
• Telefonunuza acil durumlarda destek istemenizi sağlayacak KADES gibi uygulamaları indirebilirsiniz.

İlişkiyi bitirmeyi düşünüyorsanız bunu tek başınıza ve plansız şekilde yapmak zorunda değilsiniz. Şiddetin yoğunlaştığı veya ayrılığın risk oluşturabileceği durumlarda bir uzmandan ya da ilgili destek kurumlarından yardım almak daha güvenli olabilir.

Flört Şiddetine Maruz Kalan Birine Nasıl Destek Olunur?

Flört şiddetine maruz kalan birine destek olurken öncelikle onu yargılamadan dinlemek önemlidir. "Neden ayrılmıyorsun?" veya "Buna neden izin veriyorsun?" gibi sorular kişinin kendini daha yalnız ve suçlu hissetmesine neden olabilir. Bunun yerine yaşadıklarını ciddiye aldığınızı ve ihtiyaç duyduğunda yanında olduğunuzu hissettirebilirsiniz.

Kişiyi ilişkiyi hemen bitirmeye zorlamak da her zaman doğru olmayabilir. Ayrılık bazı durumlarda şiddetin artmasına veya tehditlerin yoğunlaşmasına neden olabilir. Bu nedenle nasıl bir adım atacağına kendisinin karar vermesine alan tanımak ve güvenliğini öncelemek daha önemlidir.

Destek olurken şu noktalara dikkat edebilirsiniz:

• Yaşadıklarını küçümsemeden ve sorgulamadan dinleyin.
• Şiddetin onun suçu olmadığını hatırlatın.
• Ne yapması gerektiğini söylemek yerine hangi konuda desteğe ihtiyacı olduğunu sorun.
• Acil bir risk varsa güvenli bir yere geçmesine ve gerekli kurumlara ulaşmasına yardımcı olun.
• İsterse bir güvenlik planı hazırlamasına destek olun.
• Psikolojik destek veya hukuki yardım almak isterse uygun kurumlara ulaşmasına yardımcı olun.

Kişi henüz ilişkiyi bitirmeye hazır değilse bu kararına saygı göstermek önemlidir. Can güvenliğinden endişe ettiği, gidecek bir yeri olmadığı ya da maddi olarak bağımsız olmadığı için ilişkiyi bitirmek o an için ona zor gelebilir. Bu nedenle destek olmak, endişe ettiği konularda ona yardımcı olmayı da kapsayabilir. Destek vermek, ihtiyaç duyduğunda yalnız olmadığını hissettirmek anlamına gelir.

Ne Zaman / Acil Olarak Destek Alınmalıdır?

Partneriniz sizi tehdit ediyor, fiziksel olarak zarar veriyor, istemediğiniz cinsel davranışlara zorluyor veya ayrıldıktan sonra ısrarlı şekilde takip ediyorsa güvenliğinizi önceliklendirmeniz gerekir. Kendinizi o anda tehlikede hissediyorsanız 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayabilir, polis veya jandarmadan yardım isteyebilirsiniz. Acil bir tehlike olmasa da aşağıdaki durumlarda profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz:

• Partnerinizin tepkisinden korktuğunuz için davranışlarınızı değiştirmeye başladıysanız,
• İlişkide yaşadıklarınız nedeniyle kendinizi sürekli kaygılı veya güvensiz hissediyorsanız,
• Yaşananları anlamlandırmakta ya da sınırlarınızı korumakta zorlanıyorsanız,
• Şiddetin etkileri ilişki bittikten sonra da devam ediyorsa,
• Uyku, günlük yaşam, iş, okul veya sosyal ilişkileriniz etkilenmeye başladıysa,
• Yaşadıklarınızı tek başınıza taşımakta zorlandığınızı hissediyorsanız.

Şiddet ya da tehdit altındaysanız 112'yi arayın; ALO 183 hattından da destek alabilirsiniz.

Flört şiddetinin üzerinizde bıraktığı etkileri anlamlandırmak ve bu süreçte ihtiyaç duyduğunuz desteği belirlemek için Terappin'deki uzman psikologları inceleyebilirsiniz. İhtiyaçlarınıza uygun psikolojik destek için uzmanlarla görüşebilir ve seansınıza dilediğiniz yerden online katılabilirsiniz.