İlişkilerde Kaçıngan Bağlanma Nedir? | Sağlıklı İlişki İçin Hangi Yol İzlenmeli

İlişkilerde Kaçıngan Bağlanma Nedir? | Sağlıklı İlişki İçin Hangi Yol İzlenmeli

Terappin | Online Psikolog

Terappin Blog
23.11.2022 tarihinde oluşturdu.

Bağlanma; özen, zevk ve huzur alışverişini içinde barındıran, bizim için özel duygusal ilişkidir. “İnsanlar arasında kalıcı, psikolojik bir bağlılık” olarak tanımlanır ve erken çocukluk deneyimlerinin kişinin sonraki gelişimi ve davranışları üzerindeki etkisinin önemini belirtir.

İlişkilerde Kaçıngan Bağlanma Nedir? | Sağlıklı İlişki İçin Hangi Yol İzlenmeli

Kendini veya partnerini bağımsızlığına hep çok düşkün, duygu ve düşüncelerini paylaşmayan veya bağ kurmakta zorlanan biri olarak mı tanımlarsın? Eğer cevabın evetse, bu çocukluk döneminde gelişmiş kaçıngan bağlanma stili ile ilgili olabilir. Dört bağlanma şeklinden kaçıngan bağlanmayı işleyeceğimiz bu yazımızda, aşağıdaki şu noktalara değinmeyi planlıyoruz:

 

  • Bağlanma Stilleri
  • Kaçıngan Bağlanma Stilindeki Kişilerin Özellikleri
  •  İlişkide Kaçıngan Bağlanma

 

 Partnerin kaçıngan bağlanma stiline sahipse ne yapabilirsin?

  •  Öncelikle kendi bağlanma stilini öğren

  •  Onun ihtiyaçlarını kişisel algılama

  •  İçini açması konusunda onu zorlama

  •  Onu “kurtarmayı” düşleme

 

      Korkulu Kaçıngan Bağlanmanın Özellikleri Nelerdir?

 

     Korkulu Kaçıngan Bağlanma İle Mücadele Edebilirsin?

 

     Kayıtsız Kaçıngan Bağlanmanın Özellikleri Nelerdir?

 

 Daha Sağlıklı Bağlanma Stili İçin Ne Yapabilirsin?

 

  • İletişimin önemli olduğunu bil

  •  Kendine meydan oku

  •  Bir uzmanla görüş

 

 Sevdiğin Biri Kaçıngan Bağlanma Stiline Sahipse Ne Yapabilirsin?

  •  Alan bırakmalısın

  • Güvenin karşı tarafa bağlı olduğunu göstermelisin

  •  İletişimi iyileştirmelisin

 Sıkça Sorulan Sorular:

  1. Kaçıngan bağlanma nasıl çözülür?
  2. Kaçıngan bağlanma olan birine nasıl davranılmalı?
  3. Kaçıngan bağlanma neden olur?

 

 

 

 Bağlanma Stilleri

Bağlanma stilleri, ilişkilerimizde diğer kişilerle nasıl etkileşime geçtiğimize ve onlara nasıl davrandığımıza göre ayrışırlar. Bağlanma stillerinin yetişkinlikte yararlanıldığı nokta ise genellikle romantik ilişkilerdir.

Bağlanma; özen, zevk ve huzur alışverişini içinde barındıran, bizim için özel duygusal ilişkidir. Freud’un teorileri ile başlayan araştırmalar, bağlanma teorisi bulan John Bowlby ile devam eder. Kavramı, “İnsanlar arasında kalıcı, psikolojik bir bağlılık” olarak tanımlar ve erken çocukluk deneyimlerinin kişinin sonraki gelişimi ve davranışları üzerindeki etkisinin önemini belirtir. Ona göre bağ kurma eylemi, insan doğasının oluşturan temel bileşenlerdendir.

Bowlby’a göre bağlanma stillerinin ayırıcı özellikleri şunlardır:

,

  • Yakınında olmayı istememiz,
  • Tehdit veya tehlike halinde daha güvenli hissettiğimiz kişiye yönelmemiz,
  • Çevreyi keşfederken o bağlanılanı bir dayanak olarak görmek
  • Figürün olmadığı zamanlarda kaygının olması bağlanmanın ayırıcı özelliklerinden olduğu kabul edilmektedir.

 

 

 Kaçıngan Bağlanma Stilindeki Kişilerin Özellikleri

Kaçıngan bağlanma stiline sahip çocuklar, ailesinin ilgisini reddetmemekle birlikte, özel bir temas veya rahatlık aramazlar. Onlar için aile veya yabancı biri fark etmeyebilir. Bu bireylerin yetişkinliklerinde yakınlık kurmak konusunda problem yaşamaları olasıdır.

Kaçıngan bağlanma stiline sahip kişilerin genellikle sosyal ve neşeli insanlar olduğu gözlemlenir. Bunun bir sonucu olarak çevrelerinde çok arkadaşlarının veya cinsel partnerlerinin olabileceği görülmektir. Bağımsızlıklarına düşkün oldukları için benlik algılarının yüksek olduğunu ve çevrelerinden bu konuda çok destek talep etmediklerini söyleyebiliriz. Kendilerinden emin ve hayatlarının kontrolünü eline almış, ne noktada olduklarını bilen kişiler olarak görünürler. Kendilerine olan güvenleri yine kendilerine yaptıkları yatırımdan geldiği savunulabilir. Diğer kişilere göre sosyal ve romantik ilişkilere daha az yatırım yapıp, duygularını gizleyebilirler. Enerjilerini kariyerleri yönünde harcadıkları için o alanda oldukça başarılı oldukları görülebilir.

 

 

 İlişkide Kaçıngan Bağlanma

  Bağımsızlığına düşkün olduklarını ifade ettiğimiz bu kişilerin sosyal bağlarının ise “kaçıngan” ve nispeten sığ olduğu düşünülebilir. İşte tam olarak bu nedenle derin, tatmin edici bir ilişki yaşamaları zorlaşabilir.

 Bu kaçıngan bağlanma stiline sahip biri ile birlikteysen, sana içini açmadığını fark edebilirsin. Yakınlıktan kaçınmaya eğilimli partnerinin kendini açmasının zor olduğunu hatta bu nedenle ilişkiyi bitirmek için sebep aradığını gözlemleyebilirsin. Bunu senin gösterdiğin davranışlar, alışkanlıkların hatta fiziksel görünüşünden kaynaklı da öne sürebilir. Bunun derininde yatan neden ise onun duygusal yakınlığa ihtiyaç duymadığını düşünmesi olabilir.

Öncelikle sana göstereceği bu davranışın aslında seninle ilgili olmayabileceğini, onun yetiştirilme tarzından geldiğini bilmelisin. Partnerinin sana yakın olmak istemediği için değil, yakınlığın nasıl kurulacağını bilmediği için bu problemlerin bazılarını yaşadığınızı bilmelisin.

Geçmişte onunla ilgilenen kişilerin ona aradığı desteği sağlayamamış oluşu, onun da bir müddet sonra bunu aramamasına neden olmuş olabilir. Her neden olursa olsun bu bağı kuramamak, ikiniz için de kalp kırıcı olabilir. Kaçıngan bağlanma stiline sahip ebeveynlerin de çocuklarının bağlanma stilini ekleyebilecekleri, onlara bunu aktarabildikleri görülmektedir.

 

Partnerinin kaçıngan bağlanma stiline sahip olup olmadığını öğrenmek için kendine onunla ilgili şu soruları sorabilirsin:

 

  • Genellikle uzak ve mesafeli mi gözükür?
  • Duygusal yakınlık kurmakta zorlanıyor mu?
  • Çevresindekilere güvenmekte zorlanıyor mu?
  • Başka insanlara duygu ve düşüncelerini açmakta zorlanıyor mu?
  • İlişki içinde sınırları korumayı korumak konusunda ısrarcı mı?
  • Kendisini hep bağımsız ve kendine yeterli mi görür?
  • Yaşadığınız tartışmaları genellikle tek başına çözmeyi mi tercih eder?
  • Duygularını ifade ettiğin zaman sana kibirli, küçümseyen bir şekilde mi yaklaşır?

 

 

 

Partnerin kaçıngan bağlanma stiline sahipse ne yapabilirsin?

 

 Öncelikle kendi bağlanma stilini öğren

  • Her bağlantı stilinin kişiye kazandırdığı farklı özellikler vardır. Bu da gün sonunda partnerlerin arasındaki uyumu belirleyebilecek faktörlerden biri olabilir.

 

  • Örneğin iki kişinin de kaçıngan bağlanma stiline sahip olduğu bir ilişkide iki taraf da duygularını açmaktan rahatsız ve kişisel alana ihtiyaç duymaları nedeniyle uyumlu olabilirler. Başka bir örnekte ise kaygılı bağlanma stiline sahip biri, kaçıngan stile sahip birini anlamakta zorlanabilir ve uyumsuzluk meydana gelebilir.

 

  • Bununla birlikte farklı bağlanma stillerine sahip bireylerin anlaşamayacağı, çift olamayacağı düşüncesi yanlıştır. Kişilerin birbirlerini anlamaları ve tanımaları gerektiğini bilmekle ilgilidir.

 

 Onun ihtiyaçlarını kişisel algılama 

Kaçıngan bağlanma stiline sahip biri, gördüğü bütün desteklere rağmen zaman zaman kişisel alana ihtiyaç duyacaktır. Bunun nedeni, bireysel olarak kazanacakları tecrübelere eğilimli olmalarıdır. Bu, seninle vakit geçirmeyi daha az değerli bulduğu anlamına gelmez. Ona kişisel alan bırakmak, durumu yönetmenin en iyi yollarından biridir ve bunu kişisel algılamaman gerekir.

 

 İçini açması konusunda onu zorlama

Partnerini duygu ve düşünceleri konusunda konuşmaya zorlaman, onun bu konuda sana karşı daha fazla direnç geliştirmesine neden olabilir. Sana ihtiyacı olduğunda da kendisini geri çekmesi halinde buna dur dememek senin için zor olabilir, bunu anlıyoruz. Buna karşın istediği alanı ona açmak, sonrasında sana yapacağı dönüşü kolaylaştıracaktır.

 

 Onu “kurtarmayı” düşleme

Bu bağlanma stiline sahip insanlarla birlikte olanlar, partnerlerinin geçmişteki olumsuz tecrübelerden kurtarabileceğini ve ilişki içinde başka bir insan olacağını düşünür. Bununla birlikte bağlanma stiline ile ilgili tetikleyicileri kişinin kendisinin keşfetmesi gerekir. Bu noktada partnerine alan tanıman, cesaretlendirmen ve güvende hissetmesine yardımcı olman değerlidir.

Kaçıngan bağlanma stiline sahip birinin yalnız, yılgın veya cesareti kırılmış hissetmesi nedeniyle ilişkide zor zamanlar geçirmesi mümkün olabilir. Bu gibi durumlarda birlikte keyif aldığınız bazı aktivitelere katılarak onunla ilgilenmen ve ona sevginizi göstermen önemlidir. Arkadaşlarınızla görüşmeniz, beraber meditasyon, farkındalık çalışmaları veya egzersiz yapmanız bu aktivitelere örnek olarak gösterilebilir.

 

 Korkulu Kaçıngan Bağlanmanın Özellikleri Nelerdir?

 

Korkulu bağlanma stilinde bireyler sevilmediklerine inanabilir ve diğer insanların desteklerine güvenmeyebilirler. Bu düşünceleri, reddedilme korkusu ile birleşince kişi yeni ilişkiler yaşamaya çekinebilir. Bununla birlikte, birliktelik kurdukları insanla yakınlaşma ile ilgili derin bir arzu duyarlar çünkü bu kabul edilme duygusu konusunda onlara kendilerini daha iyi hissettirir. Kişinin önce yakın olup sonra korkulu kaçıngan bağlanma nedeniyle geri çekilmesi, ikili ilişkilerinde karşı tarafın anlamlandıramayacağı bir davranış olarak yer alabilir. Bağlanma stillerinin kökeninin çocukluğa dayandığından bahsetmiştik. Bu tip bağlanma stilinde ise ebeveynlerden birinin veya bebeğe bakmakla yükümlü bir başka kişinin ona göstereceği korkutucu davranışın buna neden olduğunu söyleyebiliriz. Bu korkutucu davranış, istismardan veya fark edilmeyen küçük, kaygı verici bir davranıştan kaynaklanıyor olabilir. Sonuç ise bu noktada değişmeyebilir.

Bununla karşılaşan çocuk ebeveynine yaklaştığı zaman bunu sağlayamayacaktır, ona bakan kişinin güveni tesis etmesi gerekir. Bebek, konforu hissetmek için ona bakan kişiye gidecek, sonrasında da geri çekilecektir. Bunu yetişkinliğe taşıyacak bireyler de ileride partnerlerine, çocuklarına veya iş arkadaşlarına bu davranışı gösterebilecektir.

 

 Korkulu Kaçıngan Bağlanma İle Mücadele Edebilirsin?

 

Öncelikle bir gözlem yaparak kendinin bu kaçıngan bağlanma stilinde olup olmadığını düşünmen iyi bir ilk adım olabilir. Bu sayede ilerleyen süreçte istediğini elde etmekte önüne çıkabilecek engelleri ve süreçleri öğrenebilirsin. Unutma ki, kalıplarının farkında değilsen onları değiştirmen de mümkün olmayacaktır. Korkulu kaçıngan bağlanmaya sahipsen, kendin hakkında acımasız eleştirilerde bulunabilirsin. Bu noktada kendini düşünürken sanki bir arkadaşın ile iletişimdeymiş gibi kırmadan anlayışlı olman, kendini kötü hissetmemen adına yardımcı olacaktır.Konu ilişkilerine gelince, eğer bir anda kendin ile ilgili çok şey paylaşmanın geriye çekilmene neden olacağına inanıyorsan biraz yavaşlayabilirsin. Sana iyi gelecek olan partnerinle zamana yayılmış bir şekilde, kendini en rahat hissedeceğin an yavaş yavaş konuşmak ise, bunu deneyebilirsin. Ek olarak seni neyin güvende hissettireceğini veya neyin endişelenmene neden olacağını da ifade edebilirsin.

 Yakınlıktan kaçınmanın zor olduğunun bilincindeyiz. Bunula birlikte bir uzmandan yardım alman bu konuda sana yardımcı olabilir.

 

 

 Kayıtsız Kaçıngan Bağlanmanın Özellikleri Nelerdir?

 

Kayıtsız kaçıngan bağlanma stiline sahip bireylerin oldukça ketum, düşüncelerini ve gelecek planlarını karşı tarafa açmayan bireyler olduğunu söyleyebiliriz. Bununla birlikte kuracağı ilişkilerde de geri çekilmesi, soğuk, içe dönük ve mesafeli olması bizi şaşırtmayacaktır. Kayıtsız kaçıngan bağlanmayı gözlemlediğimiz bireylerin, tıpkı diğer kaçıngan bağlanma stilindeki bireyler gibi daha kısa vadeli romantik ilişkiler kurduğu da gözlemlenmektedir.  Bu kısa süreli ilişkiler de onun yakınlık duygusundan kaçınmasını sağlayabilir. Kayıtsız kaçıngan bağlanmanın da tıpkı diğer bağlanma stilleri gibi bebeklik dönemine dayandığını biliyoruz. Bu noktada ise karşımıza çocuğuna yeterli ilgiliyi veya bakımı göstermeyen ebeveynler ve bakıcılar çıkabiliyor. Yeterli ilgi ve ihtiyaçları karşılanmamış çocuklar, yetişkinliklerinde de diğer insanlar için aynı hisse kapılabiliyorlar. Kendi bağımsızlığımız veya çocuklarımıza verdiğimiz bağımsızlık duygusu hayatta kalmak için elbette ki önemlidir. Bu konu özelinde düşündüğümüzde ise kaçıngan bağlanmanın bir kişi için ideal olduğunu söyleyemeyiz. Hayatımızı etkileyen bu olgu sadece kişinin kendisini değil, çevresindekileri de fazlaca etkileyebilir. Bu bağlanma tipindeki bireyler, yakınlıktan kaçındıkları için çözüme ulaştırmakta zorlanacakları konularda destek almaktan çekinebilirler. Her insanın ilgilenilmeye ihtiyacı vardır ve bu ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanabilirler. Ek olarak bu, çevrelerindeki insanların onlara olan beklentilerini de karşılayamamalarına neden olabilir. Bu durumda sevdikleri de kendilerini ihmal edilmiş ve ilişki içinde yalnız kalmış hissedebilirler. İlişkilerdeki genel eğilim, kişilerin birbirlerine bağlıyken güvenli hissetmesi olabilir fakat kayıtsız kaçıngan bağlanmada bunun tam tersi meydana gelebilir. Bu da tahmin edebileceğimiz gibi karşı tarafta olumsuz duygular yaratabilir.

Konu sorunlara, çatışmaya geldiğinde ise bu özelliği gösteren bireylerin ilişkinin bitişinden veya ayrılıkta çekinmedikleri söylenebilir. Kısa bir ilişki, yaşanan tartışmaların üzüntüsünü veya reddedilme korkusunu engelleyebilir. Bu, kısa vadede kişileri stresten uzak tutmaya yarayabilir fakat uzun vadede kişiyi sosyal anlamda izole edebilir ve yalnızlığa neden olabilir.

 

 Daha Sağlıklı Bağlanma Stili İçin Ne Yapabilirsin?

 

Kayıtsız kaçıngan bağlanma tipine sahip biriysen, özgürlüğünden ve bağımsızlığından memnun olabilirsin. Hayatının başka bir periyodunda ise derin bir ilişki veya ailenle olan bağlarını kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Eğer bir gün böyle bir isteğin olursa nereden başlayacağını bilmek sana iyi gelebilir.

 

 İletişimin önemli olduğunu bil

 Bağlanma stilinin sana iyi geldiğini düşünüyorsan değişiklik yapmak istemiyor olabilirsin. İşte tam da bu noktada, yakın ilişkiler kurarken yapabileceğin en önemli şeyin iyi bir iletişim olduğunu söyleyebiliriz. Beklentilerini dürüstçe ifade etmek ve anlaşılmak için emek vermen gerekir.

 

 Kendine meydan oku 

Kayıtsız kaçıngan bağlanma stilinin sana getirdiği özellikleri günlük hayatında fark ettiğinde onlara karşı koyman, değiştirmek adına bir sürece girmen önemlidir. Nasıl mı başlayabilirsin? Normal şartlar altında hayır diyebileceğin bir olay ile karşılaştığında ona belki veya evet demek için çaba harcayabilirsin. Duygularını en yakınlarından bile gizleyen ketum biri isen, onu hayat arkadaşınla paylaşabilirsin. Gayet bilinçli bir şekilde değerlendirebileceğin bu fırsat, sana kendini iyi ve gelişme kaydetmiş hissettirebilir. Yapabileceğin bir diğer şey olan farkındalık çalışmaları ise yaşadığın “o” ana odaklanmanı sağlar.  Kendini küçümsediğinde, kaçıngan biri gibi hissettiğinde veya reddettiğinde bir mola ver ve tam olarak o an ne hissettiğine odaklan. Onlardan kaçmak yerine tanımla ve onları kabullenmeye çalış. Bunu yapman, yaşayacağın olumsuz duygulara olan tahammülünü artırırken, partnerinden uzaklaşma olasılığını da azaltacaktır.

 

 Bir uzmanla görüş 

Şimdiye kadar değindiğimiz noktalarda bireysel olarak ne yapabileceğinin üzerinde durduk. Sana tavsiye edebileceğimiz bir diğer yöntem de uzun vadeli sonuçlara varabileceğin terapi olacaktır. Bu konuda sana verebileceğimiz ipucu ise varmak istediğin hedeflerini belirlemen olacaktır. Bununla birlikte gerçek bir değişim kolay değildir, zorlanman halinde bunun gayet normal olduğunu bilmelisin.  

 

Sevdiğin Biri Kaçıngan Bağlanma Stiline Sahipse Ne Yapabilirsin?

 

Alan bırakmalısın 

Kaçıngan bağlanma stiline sahip olan biri, bunu yönetmek konusunda başarılı ve sağlıklı ilişkileri olan biri olsa bile her zaman sınırlarını korumak isteyecektir. Bundan taviz verdiklerine inandıkları anda veya bir tartışma halinde onlara biraz zaman vermek, kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlayabilir.

 

 Güvenin karşı tarafa bağlı olduğunu göstermelisin 

Bu bağlanma stiline sahip olan kişilerin güven problemi olabilir ve herkesin güvenilmeye layık olmadıklarını düşünebilirler. Bununla birlikte bir kişinin güvenilir olup olmadığı basit olaylardan anlaşılabilir. Güveni hak edip etmediği sorgulanan taraf, diğerine karşı saygı gösteriyor veya öğrendiklerini açık etmiyorsa, onun güvenilir olduğu söylenebilir. Bu noktada insanların güvenilmez olduğunun bir önyargı olduğunu, bunun karşısındaki kişiye göre değişebileceğini belirtmelisin.

 

 İletişimi iyileştirmelisin

Duygu, düşüncelerimizde açık ve dürüst olmamız, bir ilişkiyi derin ve tatmin edici olmasını sağlayan en önemli etkenlerden biridir. Bu bağlanma stilinde ise bireyler reddedilme ve eleştirilme korkusundan ötürü kendilerini açmakta zorlanırlar. Bu çekince ile baş etmek adına kontrol, duygusunu açmak isteyen kişide olmalıdır. Kademeli olarak ilerleyebilecek bu süreçte kişi, bunun duygularını bastırmak ya da inkâr etmekten çok daha sağlıklı bir yol olduğunu bizzat keşfedecektir.

 

 

 Sıkça Sorulan Sorular:

  1. Kaçıngan bağlanma nasıl çözülür?

Kişinin sevdikleri ile dürüst ve açık bir iletişim kurması, normal şartlar altında direkt hayır diyeceği bir şeyi reddetmemeye çalışması önemlidir. Kendini sert bir şekilde eleştirmeye eğilimli olan bu kişilerin, ana odaklanmak adına farkındalık çalışmaları yapabilecekleri de söylenmektedir. Uzun vadeli çözümler adına bir terapistle görüşmek ise bağlanma stilini tetikleyen davranışların ne olduğunu keşfetmesi ve bununla mücadele etmesi bakımından önemli olacaktır.

     2. Kaçıngan bağlanma olan birine nasıl davranılmalı?

Kaçıngan bağlanma stiline sahip kişilerin diğerlerine oranla derin ilişkiler kurmakta zorlandıkları görülebilmektedir. İlişki iyi giderken geri çekilmeleri ve yakınlıktan kaçınmaları olasıdır. Bu durumda senin de alan tanıman, sabırlı olman ve ona kendisini açması konusunda baskı yapmaman önemlidir.

    3. Kaçıngan bağlanma neden olur?

Yapılan çalışmalar, sahip olduğumuz bağlanma şeklinin bebeklik döneminde bize bakan bireylerin davranışları nedeniyle oluştuğunu göstermektedir. Bununla birlikte, kaçınan bağlanan bir ebeveynin çocuklarının da kaçınan bağlanan olabildiği görülmektedir.




200'den fazla uzman psikolog arasından sana en uygun psikolog ile istediğin yerden 7-24 online terapiye başlamak için hemen uygulamayı indir!