Situationship Nedir? Belirsiz İlişkilerin Psikolojik Etkileri

Romantik ilişkiler her zaman belirli aşamalardan geçmez. Bazı kişiler tanıştıktan kısa süre sonra ilişkilerini tanımlamak isterken bazıları yakınlaşmanın zaman içinde gelişmesini tercih eder. Bu farklılıklar, romantik ilişkilerin herkes için aynı biçimde yaşanmadığını gösterir. Ancak ilişkinizin ne anlama geldiğini bilmediğinizde karşı tarafın beklentilerini anlamakta zorlanabilirsiniz. Birlikte zaman geçirmenize, düzenli iletişim kurmanıza ve duygusal yakınlık hissetmenize rağmen geleceğe ilişkin belirsizlik yaşayabilirsiniz.

Situationship olarak adlandırılan ilişki biçimi, tarafların yakınlık düzeyi ile ilişkiye yükledikleri anlam farklılaştığında zorlayıcı hâle gelebilir. Bununla birlikte ilişkinin adlandırılmamış olması tek başına psikolojik bir sorun bulunduğunu göstermez. Asıl değerlendirilmesi gereken, yaşadığınız ilişkinin ihtiyaçlarınıza ve sınırlarınıza ne ölçüde karşılık verdiğidir.

Situationship Nedir?

Situationship, romantik yakınlık ile tanımlanmış bir ilişki arasında konumlanabilen, sınırları ve beklentileri her zaman açık olmayan bir ilişki biçimini anlatır. Türkçede bazen belirsiz ilişki veya etiketsiz ilişki olarak ifade edilir. Bu kavram psikoloji ve psikiyatride kullanılan bağımsız bir tanı değildir; daha çok güncel romantik ilişki deneyimlerini açıklamak için kullanılan sosyal bir terimdir.

Situationship yaşayan kişiler düzenli olarak görüşebilir, birbirlerine duygusal yakınlık duyabilir veya romantik etkinlikler paylaşabilir. Ancak ilişkinin özel olup olmadığı, başka kişilerle görüşmenin uygun görülüp görülmediği ya da gelecekte nasıl ilerleyeceği netleşmemiş olabilir.

Burada önemli bir ayrım vardır: İki kişinin ilişkilerine belirli bir isim vermemeyi karşılıklı olarak tercih etmesi, mutlaka sorun yaşadıkları anlamına gelmez. Taraflar beklentilerini açıkça konuşuyor, birbirlerinin sınırlarına saygı gösteriyor ve mevcut düzenden memnuniyet duyuyorsa ilişki onlar için uygun olabilir.

Bir kişi daha fazla bağlılık beklerken diğer kişi ilişkinin mevcut biçimde sürmesini istiyorsa ihtiyaçlar arasında uyumsuzluk ortaya çıkabilir. Bu durumda sorun yalnızca ilişkinin isimsiz olması değil, beklentilerin yeterince konuşulmamasıdır. Situationship psikoloji açısından değerlendirildiğinde tek başına sağlıklı veya sağlıksız olarak sınıflandırılmaz; ilişkinin kişide oluşturduğu duygular, karşılıklı iletişim, güven ve gönüllülük birlikte ele alınır.

Situationship Nasıl Anlaşılır?

Situationship deneyimini anlamak için ilişkinizin yalnızca dışarıdan nasıl göründüğüne değil, tarafların bu ilişkiyi nasıl tanımladığına odaklanabilirsiniz.

Örneğin sık sık görüşmeniz veya birlikte romantik zaman geçirmeniz, ilişkinin iki taraf için de aynı anlama geldiğini göstermez. Bir kişi bu yakınlığı sevgililiğe giden bir süreç olarak değerlendirirken diğeri mevcut düzenin değişmesini istemeyebilir.

Situationship İşaretleri

Situationship belirtileri kesin bir kontrol listesi gibi kullanılmamalıdır. Yine de bazı işaretler, ilişkinizde açıklığa kavuşturulması gereken konular bulunduğunu fark etmenize yardımcı olabilir:

• İlişkinin tanımı belirsiz kalır. Birlikte zaman geçirmenize rağmen ilişkinizin ne anlama geldiği açıkça konuşulmaz.
• Geleceğe ilişkin beklentiler farklılaşır. Siz uzun vadeli bir ilişki düşünürken karşı taraf yalnızca mevcut yakınlığı sürdürmek isteyebilir.
• İletişimin düzeni değişkenlik gösterir. Bazı dönemlerde yoğun iletişim kurulurken bazı dönemlerde temas azalabilir.
• Bağlılık sınırları konuşulmaz. Başka kişilerle romantik görüşmelerin uygun olup olmadığı netleşmeyebilir.
• Duygusal yakınlık ile sorumluluklar uyuşmaz. Birlikte geçirilen zaman artmasına rağmen karşılıklı beklentiler açıklığa kavuşmayabilir.
• İlişki hakkında konuşmak ertelenir. Taraflardan biri ilişkiyi tanımlama ihtiyacını dile getirdiğinde konu sürekli belirsiz bırakılabilir.
• Kendinizi sık sık tahmin yürütürken bulabilirsiniz. Karşı tarafın davranışlarından ilişkinin geleceğine dair sonuç çıkarmaya çalışabilirsiniz.

Bu işaretlerden birinin bulunması ilişkinizin mutlaka sorunlu olduğunu göstermez. Örneğin iletişim sıklığının değişmesi iş temposu veya kişisel ihtiyaçlarla ilişkili olabilir.

Situationship ile Sevgililik Arasındaki Fark Nedir?

Situationship ile sevgililik arasındaki temel fark, ilişkinin taraflarca nasıl tanımlandığı ve hangi karşılıklı beklentilerin kabul edildiğidir. Ancak sevgililik her zaman uzun vadeli bağlılık veya belirli davranış kalıpları anlamına gelmez. Benzer şekilde situationship yaşayan kişiler arasında güçlü bir duygusal yakınlık bulunabilir.

Flört, situationship ve tanımlanmış romantik ilişki arasında kesin sınırlar bulunmadığı için kavramları birbirinden ayırırken karşılıklı anlaşmalara odaklanmak daha yararlıdır. Aşağıdaki tablo genel bir fikir edinmenize yardımcı olabilir:

Örneğin iki kişi sevgili olduklarını ifade etse dahi beklentilerini konuşmadıkları için belirsizlik yaşayabilir. Buna karşılık ilişkilerini adlandırmayan iki kişi, sınırlarını açıkça belirleyerek karşılıklı güven geliştirebilir. Bu nedenle sağlıklı ilişki değerlendirmesinde yalnızca ilişki etiketine değil; saygı, güven, iletişim ve karşılıklı rıza gibi unsurlara odaklanmak önemlidir.

İnsanlar Neden Situationship İçinde Kalabilir?

İnsanların belirsiz ilişkileri sürdürme nedenleri farklı olabilir. Bazı kişiler mevcut yakınlıktan memnuniyet duyarken bazıları ilişkinin zaman içinde değişeceğini düşünebilir. Özellikle hayatınızın yoğun bir dönemindeyseniz uzun vadeli ilişki sorumluluklarını üstlenmek istemeyebilirsiniz. Buna rağmen romantik yakınlık ve birlikte zaman geçirme ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Bazı kişiler ise karşı tarafla kurdukları duygusal bağı kaybetmek istemedikleri için belirsizliği kabul edebilir. İlişkinin geleceğine ilişkin beklentileri farklı olsa da yakınlığın sürmesini tercih edebilirler. Situationship içinde kalmanın olası nedenleri arasında şunlar bulunur:

• Mevcut ilişki biçiminden karşılıklı memnuniyet duyulması
• Uzun vadeli bağlılığa hazır hissedilmemesi
• İlişkinin ileride değişeceğine ilişkin beklentiler
• Yalnız kalma düşüncesinden rahatsızlık duyulması
• Duygusal yakınlığı kaybetmek istememe
• İlişki hakkında konuşmanın zor gelmesi
• Kişisel ihtiyaçların henüz netleşmemesi
• Geçmiş ilişkilerden edinilen deneyimler

Bu nedenlerin hiçbiri tek başına kişinin bağlanma sorunu yaşadığını veya sağlıksız bir ilişki kurduğunu göstermez. Ancak ilişkiyi yalnızca karşı tarafın bir gün değişeceği düşüncesiyle sürdürüyorsanız mevcut koşulları yeniden değerlendirmeniz yararlı olabilir.

Bazı ilişkilerde karşı tarafın zaman zaman yoğun ilgi gösterip ardından uzun süre iletişimi azaltması belirsizliği artırabilir. Bu davranış örüntüsü güncel ilişki dilinde breadcrumbing olarak adlandırılabilir. Bununla birlikte her düzensiz iletişim davranışının bilinçli yönlendirme veya manipülasyon anlamına geldiği düşünülmemelidir. Davranışların sürekliliği, etkileri ve konuşulduğunda verilen tepkiler birlikte değerlendirilmelidir.

Belirsiz İlişkiler Ruh Sağlığını Nasıl Etkileyebilir?

Belirsiz ilişkilerin psikolojik etkileri herkes için aynı değildir. Bazı kişiler ilişkinin esnek yapısından memnuniyet duyabilirken bazıları tanımlanmamış beklentiler nedeniyle zorlanabilir. İlişkinin geleceğine dair sürekli tahmin yürütmek zihinsel meşguliyeti artırabilir. Karşı tarafın mesajlarını, görüşme sıklığını veya davranışlarını tekrar tekrar değerlendirdiğinizi fark edebilirsiniz.

Bu durum bazı kişilerde kaygı, huzursuzluk veya öz güven sorgulamalarıyla ilişkili olabilir. Ancak situationship yaşamanın doğrudan depresyona ya da kaygı bozukluğuna neden olduğu yönünde kesin bir çıkarım yapılmamalıdır. Belirsizliğin oluşturabileceği duygusal etkiler şöyle sıralanabilir:

• İlişkinin ne anlama geldiğini bilmemek sürekli açıklama arama ihtiyacı oluşturabilir. Karşılıklı beklentiler konuşulmadığında belirsizlik zorlayıcı hâle gelebilir.
• Karşı tarafın bağlılık göstermemesini kişisel bir yetersizlik olarak yorumlayabilirsiniz. Ancak başka birinin ilişki tercihi sizin kişisel değerinizi belirlemez.
• Sürekli ilişkiyi değerlendirmek veya geleceği hakkında düşünmek bazı kişilerde zihinsel yorgunluk oluşturabilir.
• İlişkinin nasıl ilerleyeceğini beklerken kendi planlarınızı erteleyebilir ya da diğer sosyal ilişkilerinize daha az zaman ayırabilirsiniz.
• İlişkiyi sürdürmek ile sonlandırmak arasında kararsızlık yaşayabilirsiniz.

Bu etkilerin ortaya çıkması kaçınılmaz değildir. Ayrıca yaşadığınız zorlukların yalnızca romantik ilişkiden kaynaklandığı varsayılmamalı; günlük yaşam koşulları ve farklı psikolojik etkenler de değerlendirilmelidir. İlişkiniz nedeniyle sürekli gergin hissediyor, ihtiyaçlarınızı ifade etmekte zorlanıyor veya sınırlarınızın dikkate alınmadığını düşünüyorsanız ilişki problemleri kapsamında profesyonel destek seçeneklerini değerlendirebilirsiniz.

Situationship ve Bağlanma Örüntüleri

Bağlanma kuramı, insanların yakın ilişkilerde güven, yakınlık ve bağımsızlık ihtiyaçlarını nasıl deneyimleyebildiğini anlamaya yardımcı olan psikolojik yaklaşımlardan biridir. Yetişkin ilişkilerinde güvenli, kaygılı ve kaçınan bağlanma örüntülerinden söz edilebilir. Ancak bu kavramlar kişileri değişmez kategorilere ayırmak veya tek bir davranıştan psikolojik sonuç çıkarmak amacıyla kullanılmamalıdır.

Örneğin bazı kişiler ilişkide belirsizlik yaşadıklarında daha fazla güvence arayabilir. Bazıları ise yoğun duygusal yakınlık karşısında kişisel alan ihtiyacını güçlü hissedebilir. Bu farklılıklar bağlanma örüntüleri açısından değerlendirilebilir. Ancak bir kişinin ilişkiyi tanımlamak istememesi, otomatik olarak kaçınan bağlanma stiline sahip olduğunu göstermez.

Benzer şekilde ilişkinin geleceği hakkında konuşmak istemeniz, mutlaka kaygılı bağlanma örüntüsüne sahip olduğunuz anlamına gelmez. Bağlanma örüntüleri geçmiş deneyimlerden, mevcut ilişki koşullarından ve kişinin yaşamındaki değişikliklerden etkilenebilir. Aynı kişi farklı ilişkilerde farklı tepkiler gösterebilir. Bu nedenle partnerinize psikolojik etiketler koymak yerine ilişkinizde hangi davranışların sizi etkilediğini anlamaya çalışabilirsiniz.

Situationship İçinde Beklentiler Nasıl Konuşulur?

Belirsiz bir ilişki içindeyseniz beklentilerinizi konuşmak için ilişkinin belirli bir aşamaya ulaşmasını beklemek zorunda değilsiniz. Öncelikle kendi ihtiyaçlarınızı değerlendirmeniz yararlı olabilir. Romantik yakınlık mı, uzun vadeli bağlılık mı yoksa mevcut düzenin sürmesi mi sizin için daha uygun?

İlişkinin nasıl ilerlemesini istediğinizi anlamak, karşı tarafla açık iletişim kurmanıza yardımcı olabilir. Konuşmayı başlatırken suçlayıcı ya da kesin yargılar içeren ifadeler yerine kendi düşüncelerinizi ve duygularınızı anlatabilirsiniz. Aşağıdaki örnekleri kendi ilişkinize ve konuşma biçiminize göre uyarlayabilirsiniz.

İletişim Cümleleri

• İlişkiyi tanımlamak için: “Birlikte geçirdiğimiz zaman benim için önemli. İlişkimizi nasıl gördüğünü merak ediyorum.”
• Beklentilerinizi paylaşmak için: “Ben zaman içinde daha belirgin bir bağlılık istiyorum. Senin beklentin nasıl?”
• Belirsizliği ifade etmek için: “İlişkimizin geleceğini bilmediğimde kendimi kararsız hissediyorum. Bu konuyu konuşmak istiyorum.”
• Sınır belirlemek için: “Başka kişilerle romantik görüşmeler konusunda ne düşündüğümüzü netleştirmek benim için önemli.”
• İletişim ihtiyacını açıklamak için: “Uzun süre haberleşmediğimizde ne beklemem gerektiğini anlamakta zorlanıyorum.”
• Uyumsuzluğu konuşmak için: “İlişkiden farklı şeyler beklediğimizi düşünüyorum. Bunun ikimiz için ne anlama geldiğini konuşabilir miyiz?”

Bu konuşmaların amacı karşı tarafı istemediği bir ilişki biçimine ikna etmek değil, her iki kişinin beklentilerini anlamak ve uyumlu bir düzen oluşturmanın mümkün olup olmadığını değerlendirmektir. Bazı çiftler ilişki tanımı, bağlılık ve iletişim konusunda sürekli anlaşmazlık yaşayabilir. Böyle durumlarda iki taraf da gönüllüyse çift terapisi seçenekleri değerlendirilebilir.

Situationship Ne Zaman Sonlandırılmalı?

Situationship ilişkisini sonlandırmak için herkes açısından geçerli bir zaman veya kesin bir ölçüt bulunmaz. Önemli olan, ilişkinin mevcut biçiminin ihtiyaçlarınıza, değerlerinize ve sınırlarınıza uygunluğunu değerlendirmektir. Örneğin siz uzun vadeli bağlılık isterken karşı taraf böyle bir ilişki düşünmediğini açıkça ifade edebilir. Bu durumda beklentilerin farklı olduğunu kabul etmek, ilişkinin nasıl sürdürülebileceği konusunda karar vermenize yardımcı olabilir.

Bazı durumlarda ise taraflar ne istediklerini henüz bilmiyor olabilir. Belirsizliğin kısa süreli olması tek başına sorun değildir. Ancak belirsizlik sürekli devam eden ve sizi zorlayan bir duruma dönüşüyorsa sınırlarınızı yeniden değerlendirebilirsiniz. İlişkiyi sonlandırmayı düşünmenize neden olabilecek durumlar şunlardır:

• İlişkiden beklentileriniz uzun süredir uyuşmuyorsa
• İhtiyaçlarınızı ifade ettiğinizde sürekli görmezden gelindiğinizi hissediyorsanız
• Karşılıklı olarak belirlenen sınırlar tekrar tekrar ihlal ediliyorsa
• İlişki nedeniyle sosyal yaşamınızı veya kişisel hedeflerinizi sürekli erteliyorsanız
• Belirsizlik günlük yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa
• İlişkiyi yalnızca karşı tarafın değişeceği umuduyla sürdürüyorsanız
• Kendinizi baskı altında hissediyor ya da güvende hissetmiyorsanız

İlişkiyi sonlandırmaya karar verdiğinizde nedenlerinizi açık ve saygılı biçimde ifade edebilirsiniz. Ancak kararınızı kabul ettirmek için uzun tartışmalara girmek veya karşı tarafın onayını almak zorunda değilsiniz. Şiddet ya da tehdit altındaysanız 112’yi arayın; ALO 183 hattından da destek alabilirsiniz.

Romantik ilişkinizde belirsizlik yaşıyor, beklentilerinizi ifade etmekte zorlanıyor veya tekrar eden ilişki örüntülerini anlamak istiyorsanız psikolojik destek almayı değerlendirebilirsiniz. Terappin üzerinden uzmanların çalışma alanlarını inceleyerek ihtiyaçlarınıza uygun bir uzman psikolog ile görüşebilirsiniz. Psikolojik destek sürecinde duygularınızı, ilişki beklentilerinizi, kişisel sınırlarınızı ve iletişim biçiminizi yakından ele alabilirsiniz.