Şema Terapi Nedir? | Şema Terapi Teknikleri Nelerdir?

Şema Terapi Nedir? | Şema Terapi Teknikleri Nelerdir?

Terappin | Online Psikolog

Terappin Blog
14.06.2022 tarihinde oluşturdu.

En yenilikçi ve etkili terapilerden olan şema terapi ile henüz tanışmadınız mı? Şema Terapi Nedir? Farklı Şemalar Nelerdir? Şema Modları Nedir? Şema terapisine dair merak ettiğiniz her şey Terappin Blog’da!

Şema Terapi Nedir? | Şema Terapi Teknikleri


 

En yenilikçi ve etkili terapilerden olan şema terapi ile henüz tanışmadınız mı?

Şema Terapi Nedir?

Farklı Şemalar Nelerdir? 

Şema Modları Nedir?

Şema terapisine dair merak ettiğiniz her şey Terappin Blog’da!

 

Şema Terapi Nedir?

Şema terapi, bilişsel davranışçı terapi, psikanaliz, bağlanma terapisi ve duygu odaklı terapi yöntemlerini birleştiren yeni bir tedavi yöntemidir. 

Bütünleştirici bir yaklaşım olan şema terapi, diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen kişilik bozukluğu gibi hastalıkların tedavisinde kullanılır.

Şema terapi seanslarında, erken dönem uyumsuz şemalar olarak adlandırılan şemalarınızı ortaya çıkarmak ve anlamak çalışılır. 

Şemalar, çocukluk yıllarında duygusal ihtiyaçlarımız karşılanmadığı zamanlarda geliştirdiğimiz yarasız düşünce kalıplarıdır.

Bu olumsuz şemalar yaşam boyu bizi etkileyebilir ve başka psikolojik hastalıkların ortaya çıkmasını da tetikleyebilirler.

Şema terapisinin amacı duygusal ihtiyaçlarımızın sıkıntıya girmeden nasıl doğru bir şekilde karşılanacağını öğrenmektir. 

 

Bir Çocuğun Temel İhtiyaçları Nelerdir?

Şemalarımızın gelişmesindeki en büyük faktör çocukluk dönemindeki duygusal ihtiyaçlarımızın giderilmemiş olmasıdır. 

Şema terapi nedir?

Şema terapisinden önce zihnimizdeki şemalar nedir bir bakalım.

Şema, doğduğumuz andan itibaren deneyimlediğimiz inançlar, düşünceler ve algılardır. Örneğin, suyu ilk tattığımız anda zihnimizde oluşan bilgi ve algı “su şeması”dır. 

Şema terapi ise zaman içinde değiştirmesi son derece güç olan negatif ve uyumsuz şemaların iyileştirilmesidir. 

Şemalarımızın oluştuğu çocukluk dönemindeki temel ihtiyaçlarımız ise şunlardır: 

  • Güvenlik duygusu ve çevremizdekilere güvenli bir şekilde bağlanma isteği
  • Özerklik ve öz benlik duygusu
  • Nasıl hissettiğimizi ve nelere ihtiyacımız olduğunu anlatma özgürlüğü
  • Oyun oynama ve spontan olma isteği
  • Güvenli ve yaşımıza uygun sınırlar

 

Şema Gelişimine Katkıda Bulunan 4 Tür Olumsuzluk

  • Karşılanmayan İhtiyaçlar

Ebeveynlerimizden, aile büyüklerimizden, arkadaşlarımızdan hatta bakıcılarımızdan sevgi görmediğimiz ve duygusal ihtiyaçlarımızın karşılanmadığı olumsuzluklardır.

  • Travma ve Mağduriyet

İstismar, kayıp, tecavüz, deprem, ölüm, ayrılık gibi durumların deneyimlenmesidir.

  • Aşırı Hoşgörü ve Limitsizlik

Anne ve babalar çocuklara sınırlar koymadığında ve aşırı ilgili davrandığında gelişen olumsuzluklardır.

  • Seçici Tanımlama ve İçselleştirme

Anne ve babaların tutum ve davranışlarının bazılarının özümsendiği bazılarının ise içselleştirildiği durumlardır. Bunlar bazen şemalar bazen de başa çıkma yöntemleri olarak gelişebilirler.

 

Farklı Şemalar Nelerdir? 

Çocukluk döneminde gelişen şemalar değişime direnç gösterir. Yönetilemeyen şemalar, sağlıksız etkileşimler nedeniyle olumsuz kalıplara dönüşebilirler. 

Genellikle şemaların yarattığı başa çıkma yöntemleri sağlıksız ve zararlıdır. Ve pek çok insan birden fazla şema geliştirme eğilimindedir. 

Uzmanlar 18 farklı şema belirlese de hepsinin 5 kategoride iç içe geçtiği konusunda hemfikirler: 

  • Etki Alanı I

Kopukluk ve reddedilme. Sağlıklı ilişkiler geliştirmeyi engelleyen şemalardan oluşur.

  • Etki Alanı II

Yetersiz özerklik ve performans. Bu şemaya sahipseniz bir birey olarak dünyada güçlü bir benlik ve işlev duygusu geliştirmeniz zorlaşır. 

  • Etki Alanı III

Dağılmış sınırlar. Kişinin kendi kontrolünü sağlamasını zorlaştıran ve sınırlara karşı saygısızlık duygusu geliştiren şemadır.

  • Etki Alanı IV

Başkalarına yöneliklik. Başkalarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarımızın üzerinde tuttuğumuz şemadır.

  • Etki Alanı V

Aşırı tetikte olma ve engelleme. Kurallar, arzular, duygular, başarısızlık ve hatalardan kaçamaya yönelik geliştirdiğimiz şemalardır.

 

Şema Terapi Nedir? Şemalarla Ne Şekillerde Başa Çıkmaya Çalışırız?

Şema terapi, belli bir şemanın sonucunda geliştirilen acı verici ve bunaltıcı duyguları tedavi etmeye yönelik bir psikolojik terapidir. 

Hangi şemaların hangi belirli başa çıkma yöntemlerine yol açtığına dair kesin bir kural yoktur. Danışanların başa çıkma yöntemleri mizaçlarına ve ailelerinden öğrendikleri mücadele etme yöntemlerine bağlıdır. 

Ve bunlar kişiden kişiye değişir. Örneğin, iki farklı danışan aynı şemaya bambaşka iki şekilde ve tepki verebilir. 

Aynı şemaya sahip olsanız da mücadele etme şekliniz zaman içinde değişecektir.

  • Teslim Olma

Teslim olma, bu şemayı kabul etme ve onu geliştirecek, devam ettirecek davranışlarda bulunma halidir. 

Örneğin, çocukken duygusal olarak ihmal edildiğiniz bir şema şekillendiyse ilerleyen yaşlardaki ilişkilerinizde de ihmal edildiğiniz ilişkiler kurarsınız. 

  • Kaçınma

Kaçınma, var olan şemayı tetikleyecek her türlü eylem ve düşünceden kaçınmayı içerir. Şemanızdan kaçınmak alkol ve madde kullanımı gibi zorlayıcı alışkanlıklara sebep olur. 

  • Aşırı çaba, bedel ödeme

Var olan şema ile tam zıttı şekilde çatışma yaşama halidir. Saldırgan, talepkar ve duyarsız davranışların gelişmesine neden olur. 

 

Şema Modları Nelerdir?

Şema terapide mod, içinde bulunduğunuz duygusal durumunuzu ve onunla nasıl başa çıktığınızı içeren geçici bir düşünce yapısıdır.

Aktif şemaların ve onlarla mücadele etme yöntemlerinin birleşimi modları oluşturur. 

Modlar yararlı, uygulanabilir ya da yararsız, uygulanamaz olabilirler. 

Şema modları 4 ana bölüme ayrılır:

  • Çocukluk Modları

Çocuksu duygu ve davranışların karakterize edildiği moddur. 

  • İşlevsiz Başa Çıkma Modları

Duygusal sıkıntıyı önlemek için kullanılsa da şemayı pekiştirir. 

  • İşlevsiz Anne-baba Modları

Talepkar, isyankar ve sert anne-babanın sesinin içselleştirilmesidir. 

  • Sağlıklı Yetişkin Modu

Sağlıklı ve işlevsel benliğinizin temsil edildiği moddur. Sınırlar belirler ve diğer modların etkilerine karşı koyarak düzenlemeye yardımcı olur. 

 

Şema Terapi Amaçları Nelerdir? 

Şema Terapi Nedir? 

Şema terapi çocukluk ve ergenlik yıllarımızda gelişmiş olumsuz şema ve modların tedavisidir.

Bir şema terapisine düzenli devam ettiğinizde aşağıdaki kazanımları elde edersiniz: 

  • İyileştirici şemaları tanımlama ve uygulamaya koyma
  • Duygusal ihtiyaçların önüne geçen şemalarla başa çıkma yöntemlerini belirleme ve uygulama
  • Şemalardan kaynaklanan duygu ve düşünce kalıplarını olumlu bir şekilde değiştirmek
  • Temel duygusal ihtiyaçlarınızın sağlıklı yollarla nasıl karşılanacağını öğrenmek
  • İhtiyaçlar karşılanmadığında hayal kırıklığı, stres ve kaygı ile nasıl başa çıkacağını öğrenmek

Şema Terapide Kullanılan Teknikler 

Şema terapide kullanılan tekniklerin etkili olması için terapistinizle kurduğunuz bağ son derece önemlidir. 

 Her teknik, her şema ve insanlar için uygun olmayabilir. Tedaviye başladığınızda tekniklerin üzerindeki etkisi ve işleyişi ile ilgili terapistinizi mutlaka bilgilendirmelisiniz. 

Şema Terapi Teknikleri:

  • Duygusal

Şemalara karşı koymak için duyguların kullanılmasıdır. Duyguları tam olarak deneyimlemek ve terapinin güvenli ortamında özgürce ifade etmenize odaklanır. 

Yönlendirilmiş imgeleme ve rol yapma tekniklerini içerir.

  • Kişilerarası

Bir partner ya da yakın arkadaşlarınızı da dahil edebileceğiniz bir şema terapi tekniğidir. Şemaların nasıl oluştuğunu belirlemek için kişilerle olan iletişiminiz ve ilişkiniz incelenir. 

  • Bilişsel

Şemalarınızı destekleyen ve oluşmalarına katkı sağlayan düşünce kalıplarınızı fark etmenizi ve iyileştirmenizi hedefler. 

  • Davranışsal

Şema gelişime katkıda bulunan olumsuz davranışların iyileştirilmesidir. Rol yapma yöntemi ile iletişim kurma ve problem çözme becerileri geliştirilebilir.

 

Şema Terapi Nedir? Online Şema Terapi Hizmetinden Nasıl Yararlanabilirim? 

200’den fazla uzman psikolog ile çalışan Terappin online terapi uygulaması size en iyi hizmeti sağlamak için çalışıyor. 

Şema terapi ile ilgili detaylı bilgi için uygulamayı hemen indirin!

1. IOS için hemen indir! 

2. Android için hemen indir! 

3. İnstagram adresimizi ziyaret et! 

4. Twitter adresimizi ziyaret et!