Çocuk Terapisi Nedir 2022 Rehberi

Çocuk Terapisi Nedir 2022 Rehberi

Terappin | Online Psikolog

Terappin Blog
03.11.2021 tarihinde oluşturdu.

Çocuk terapisi nedir sorusunun cevabı, endişe duyan birçok ebeveyn için endişelerini gidermeye yardımcı olabilir. Çocuk terapisi, kimi ebeveynler için konuşması zor olabilir. Her ebeveyn çocuklarının akıl sağlığı açısından iyi olmasını diler ve aksini kabullenmekte zorlanabilir. Fakat çocuk terapisi nedir öğrendikten sonra çocuğunuza en iyi gelecek şeyi seçmek çok daha kolay olacaktır!

Çocuk terapisi nedir sorusunun cevabı, endişe duyan birçok ebeveyn için endişelerini gidermeye yardımcı olabilir. Çocuk terapisi, kimi ebeveynler için konuşması zor olabilir. Her ebeveyn çocuklarının akıl sağlığı açısından iyi olmasını diler ve aksini kabullenmekte zorlanabilir. Fakat çocuk terapisi nedir öğrendikten sonra çocuğunuza en iyi gelecek şeyi seçmek çok daha kolay olacaktır! 

Eğer çocuklar bir travmayla baş etmeye çalışıyorsa ya da birey olmak için yeterince cesaretli ve basit gereksinimleri yerine getirmekte güçlük çekiyorsa, bir profesyonel yardımı çoğunlukla işe yarar. 

Çocuk terapisi birçok farklı durumda hem aileyi hem de çocuğu daha sağlıklı birey olarak yetişebilmesi için rehberlik edebilir. Bu sayfanın devamında çocuk terapisi hakkında merak edebileceğiniz birçok konuya değindik.

Bu sayfanın tamamında edineceğiniz detaylı bilgiler aşağıdaki başlıklar altında toplanmıştır:

*Çocuk terapisi nedir?

*Çocuk terapisi neleri hedefler?

*Çocuk terapisi ne zaman etkilidir?

*Çocuk terapisinde hangi sorular sorulmalıdır?

*Çocuk terapisi yöntemleri

Çocuk terapisi ve çocuk psikolojisi hakkında detaylı bilgi verip, endişeli ailelere olabildiğince doğru şekilde rehberlik edinmeyi amaçladık. Eğer çocuğunuzun ruh sağlığından endişeleniyorsanız, artık buna gerek yok! Şimdi okumaya başlayarak ilk adımı atın. Hazırsanız, şimdi başlayalım!

cocuk-terapisi-nedir

Çocuk Terapisi Nedir?

Çocuk terapisi, kimi zaman çocuk danışmanlığı olarak da bilinebilir. Genel olarak yetişkin terapisiyle aynı hedefi vardır: düşüncelerde, duygularda ve davranışlarda değişim olmasını sağlayacak güvenli bir alan ve profesyonel ve anlayışlı dinleyici sağlamak. 

Aynı yetişkin hastalarda olduğu gibi, çocuk hastalar da seanslar sırasında duygusal ve hedef odaklı destek alır. Bir karmaşayı çözme, kendi düşünce ve duygularını anlama ve günlük hayatlarında yeni çözümler üretmeye odaklı olurlar. 

Yetişkin terapisi ve çocuk terapisi arasındaki tek ve en önemli fark ise çocuğun hangi süreçten geçtiğini farkına varması ve bu süreçte yalnız olmadığının anlamasıdır. 

Çocuk terapisi bir çocuk, ebeveynlerden biri ya da ikisi birden, hatta birden fazla aileyle uygulanabilir. Çocuk psikolojisi alanında uzmanlaşmış ve eğitimini almış psikologlar ya da danışmanlar tarafından uygulanır. Ayrıca uzman çocuklarla daha önce çalışmış olmalıdır. Böylece aileye ya da vasilere hemen ortaya çıkmayan bir konu hakkında detaylı bilgi verebilir.

Danışanlar ve terapist aşağıdakileri de içeren çok farklı çeşitte sorunları işleyebilir:

  • Boşanma veya ayrılık,
  • Sevilen birinin ölümü,
  • Travma,
  • Zorbalık,
  • Cinsel istismar,
  • Duygusal istismar,
  • Fiziksel istismar,
  • Ailenin ya da çocuğun yer değiştirmesi,
  • Madde bağımlılığı ya da ailenin bağımlı olması,
  • Anksiyete, depresyon ya da obsesif kompulsif bozukluk gibi akıl hastalıkları.

İyi bir terapi hem günümüzdeki sorunlara hem de geçmişte yaşananlara değinir ve çoğunlukla konuşma odaklı olmayan etkinliklerden faydalanır. Örneğin, oyunlar, sanat gibi. 

Çocuk Terapisi Neleri Hedefler?

Çocuk terapisi nedir sorusunun cevabının verilmesinin ardından, ek olarak nelerden bahsedeceğimizi inceleyelim. Terapi seansları herhangi bir duruma özgü gayenin üzerinde 5 ayrı gayeye odaklanabilir. Bu 5 amaç kısaca aşağıdaki gibidir:

  • Çocuğun kendine saygı edinmesini sağlamak,
  • Çocuğun iletişim becerilerini geliştirmeye yardımcı olmak,
  • Sağlıklı ve normal gelişimi kamçılamak,
  • Uygun bir duygusal repertuar oluşturmak,
  • Çocuğun duygusal kelime dağarcığını geliştirmek.

Özetlemek gerekirse, çocuk terapisi; amaç, hedefler ve hitap edeceği sorunlar açısından yetişkin terapisiyle aynıdır. Fakat çocuk terapisinde hitap ettiği sorunları açıklama noktasında odaklandığı noktalar yetişkin terapisinden tamamen farklıdır. Bu konuları özellikle küçük yaştaki çocuklara açıklamak ayrı bir uzmanlık gerektirebilmektedir. 

Çocuk terapisi teknikleri ve egzersizleri çocukların dünyadaki yerlerini anlayabilmeleri için yaşlarına uygun yollar sunar.

Çocuk Terapisi Ne Zaman Etkilidir?

Eğer ebeveynler ya da vasiler çocuklarının çocuk terapisine ihtiyacı olup olmadığından emin olamıyorsa belirtilerin listesi yardımcı olabilir. Aşağıdaki listede belirtileri listeledik, bu listenin emin olamayan aile ve vasilere yardımcı olacağınız düşünüyoruz. Eğer çocuk aşağıdaki belirtilerden bir ya da birkaçını sergiliyorsa detaylı değerlendirme için çocuk terapisine başvurulması önerilir. İşte sizin için liste:

  • Nedensiz saldırganlık,
  • Kendine hâkim olamama,
  • Sosyal bir duruma uyum sağlamakta zorlanma,
  • Sık sık kâbus görme ve uyumada güçlük çekme,
  • Okul notlarında ani düşüş,
  • Israrlı endişe ve anksiyete,
  • Genelde zevk aldıkları aktiviteleri yapmayı bırakma,
  • İştah kapanması, ani ve çok fazla kilo verme/alma,
  • Sürekli el yıkamak gibi takıntılı davranışlar sergilemeye başlama,
  • İntihar hakkında düşünceler dile getirme,
  • Kafalarında sesler duydukları hakkında konuşma,
  • Sosyal izolasyon ve yalnız kalma isteği,
  • Alkol ya da madde kullanımı,
  • Normal ve sağlıklı fiziksel raporlara rağmen fiziksel şikayetlerinin artması,
  • Kendini kesmek gibi kendine zarar vermek eylemleri sergilemek.

Bu sorunlara ek olarak çocuk ayrıca aşağıdakilerle mücadele ediyor olabilir:

  • Sürekli üzgün ya da umutsuz hissediyor olmak,
  • Sürekli kızgın olmak ve durumlara karşı aşırı tepki göstermeye meyilli olmak,
  • Fiziksel bir hastalık ya da kendi görünüşü hakkında kaygı duymak,
  • Odaklanmakta, sağlıklı düşünmekte ya da karar vermekte zorluk çekmek,
  • Hareket etmeden oturamamak,
  • Diyetler ya da aşırı yemek davranışları,
  • Yangın çıkarmak ya da hayvanları öldürmek gibi şiddete meyilli davranışlarda bulunmak.

Ebeveynler çocuğu terapiye götürmeye karar verirse bütün terapi süreci boyunca sürece uyum sağlamalıdırlar. 

Çocuk Terapisinde Hangi Sorular Sorulmalıdır?

Terapiste ya da danışmanlara ailelerin şu soruları sormaları önerilebilir:

  • Neden psikoterapi öneriliyor?
  • Nasıl sonuçlar beklemeliyim?
  • Çocuğum ne kadar süreliğine terapi alacak?
  • Terapist ne sıklıkla çocuğumu görecek?
  • Terapist yalnızca çocuğumla mı görüşecek yoksa bütün aileyle mi?
  • Ebeveynler olarak bizler çocuğumuzun gidişatı hakkında nasıl bilgilendirileceğiz? Nasıl yardımcı olabiliriz?
  • Bazı değişiklikler görmeyi ne kadar erken beklemeliyiz?

Buna benzer olarak terapiye gidecek çocukla da nasıl konuşulması gerektiği hakkında bazı öneriler vardır. Hem çocuk hem de ebeveynler için akıl hastalıkları hakkında konuşmak hiç kolay olmayabilir. Fakat çocuğa yaklaşımda şu ipuçlarında faydalanmak işe yarayabilir:

  • Konuşmak için doğru zamanı bulun ve başının belada olmadığını belirterek bundan emin olmasını dağlayın. Aktif olarak dinleyin.
  • Çocuğunuzun hislerini, düşüncelerini ve kaygılarını ciddiye alın.
  • Güvenilir, her konuya açık ve rahat olun.
  • Çocuğunuzun yaşadığı sıkıntıların ne kadar yaygın olabileceğinden konuşun.
  • Terapistin rolünün yardım ve destek sağlamak olduğunu açıklayın.
  • Özellikle ergen yaştaki çocuklara mahremiyet anlaşmasını açıklayın. Herhangi bir tehdit oluşmayacağı güvenli bir alanda olacaklarını bildiklerinden emin olun.

Çocuk terapisini etkili kılmanın birçok farklı yöntemi vardır. Davranışçı bilişsel terapi, uygulamalı davranış analizi, davranış terapisi, bilişsel terapi, aile terapisi, kişilerarası psikoterapi bunlardan birkaçıdır. 

Küçük yaştaki çocuklar aynı zaman oyun terapilerinin de faydasını görürken ergenlik çağındaki çocukların diyaletik davranışsal terapi, grup terapisi ya da psikodinamik psikoterapiden faydalanabildikleri gözlemlenmiştir. 

Bu terapi yöntemlerinden biri, bir çocuğa diğerlerinden çok daha etkili gelebilir. Terapi yöntemleri çocuğun yaşadığı sorunlara, ailenin yaşadığı sorunlara göre şekillenir ve seçilir. Bahsi geçen herkes sürece katıldığı, destek sağladığı ve uyumlu olduğu sürece uygulanan terapi yöntemi son derece etkili olur.

Çocuk Terapisi Yöntemleri

Kesin terapi yöntemleri ve teknikleri uygulanmaya karar verilmiş terapi modeline göre değişkenlik gösterecektir. En yaygın ve etkili sonuç veren terapi teknikleri ve yöntemlerini aşağıda sizin için detaylı bir şekilde açıkladık:

 

Duygu Kelime Oyunu

Birçok oyun terapisi yönteminin çocuklar için eğlenceli, etkili ve cazip olduğu kanıtlanmıştır. Duygu kelime oyunu tekniği de bunlardan biridir! 

Bu teknikte, terapist çocuktan kendi yaşıtında birinin deneyimleyebileceği duyguları listelemesini ister. Bu duyguların listesini bir kenara koyar. Ardından terapist, çocuğa kendi yaşadığı (kurgusal ya da gerçek) birçok olumlu ve olumsuz duygular uyandırabilecek bir hikâye anlatır. Bir sonraki adımda, terapist, tekrar çocuğun yaşındaki birinin yaşayabileceği bu sefer daha ciddi olumlu veya olumsuz hisler uyandırabilecek bir hikâye anlatıp çocuğun listelediği duyguların kağıtlarını vererek öyle bir durumda çocuğun nasıl hissedebileceğini kağıtları kullanarak belirtmesini ister. 

Son olarak, terapist çocuğun kendi hayatından o duyguları uyandıracak hikayeler anlatmasını ister. Çocuk bütün duygularını tanımlayabildiği ve tanıyabildiği noktaya kadar bu süreç devam eder. 

Bu teknik, çocuğun terapi esnasında açılmasını ve çocuğun günümüzde olan sorunlarını tanımasını sağlayacak en iyi yollardan biridir. 

 

Sinirli Oyun Tekniği

Bu terapi tekniği çocuğun kızgın hissetmenin bazen normal olduğunu ve kendini kızgınken nasıl sağlıklı ifade edebileceğini anlamasını sağlar. Kızgınlık dışında üzgünlük ve kaygı gibi duygularda da işe yarar. 

Öncelikle terapist kartlar, tahta ya da plastikten oluşan blok takımı alır ve çocuk ve kendisi arasında eşit bir şekilde dağıtır. Ardından terapist kuralları açıklar: herkes sırası geldiğinden bir bloğu öbür bloğun üstüne yerleştirir ve bu esnada kendilerini kızgın hissettiren durumlardan birini açıklar her seferinde. Bütün bloklar bittiğinde terapist çocuktan onu en çok kızdıran şeyi düşünmesini ve bunu söyledikten sonra bu hissi hissettiğinde suratının alabileceği şekli yapmasını ister (kızgın surat yapmak). Bunu yaparken de blokları yıkmasını ister. 

Bu teknik, çocuğun öfkesini anlatmasını ve onu öfkelendiren durumları daha iyi tanımasını sağlar. Ayrıca çocuğun öfkesini sağlıklı bir şekilde ifade edip çıkarmasına yardımcı olur.

 

Ağır Çekim Oyunu

Bu teknik çocukların öz kontrolünü sağlamaya yardımcı olmak için uygulanabilir. 

Terapistin öz kontrolü açıklamasıyla ve bazen öz kontrol sağlarken ne kadar hızlı hareket edildiğini anlatmasıyla başlanır. Çocuğa hızlı hareket etmenin nasıl göründüğünü sormakla devam edilir. Daha sonra, çocuğa üzerlerinde hareket etmelerini gerektiren kart blokları sunulur (koşmak, futbol oynamak vs.). 

Çocuğa kartlardan birini seçmesini ve kartın üzerinde yazılanı yapması istenilir. Ancak bunları ağır çekimde yapmalıdırlar! 

Bu teknik çocuğun öz kontrol konseptini kavramasına yardımcı olur.

 

Baloncuk Nefesler

Bu oyun terapisi tekniğinde terapist baloncukları çocuklar için önemli konseptleri açıklamak için kullanır. 

Terapist, çocukla birlikte baloncuklar yapmaya başlar ve bunu yaparken eğlendikleri sırada terapist daha derin nefesler alıp daha yavaş üfleyerek daha büyük baloncuklar elde edebileceklerini açıklar. 

Bunlar baloncuk nefesleri olarak adlandırılır ve bunların endişe ve kaygıları gidermek gibi etkili güçleri vardır. 

 

İkinci Hikaye Tekniği

Bu hikâye anlatım tekniği, çocuğun geçmiş bir travması hakkında açılmasında etkili ve yardımcı olur. Seans esnasında terapist çocukla birlikte detaylarıyla travmatik olayın üzerinden geçer. Bu süreç çocuğun travmatik deneyimini anlatmasını kolylaştırmak için yapılır.

İkinci hikâye de de yaşanılan travmayla ilgilidir ancak bu sefer olayın detaylarına girmek yerine çocuğun reaksiyonundan ve hislerinden konuşulur. Çocuk için bu olayı anlatmak son derece güç olabilir fakat hikaye anlatımı sırasında çocuğun rolüne ve tepkilerine odaklanmak çocuğu kendi hisleri hakkında konuşması için cesaretlendirebilir.

Terapist çocuğu tepkileri ve hisleri hakkında cesaretlendirir, hayatta kalabildiği ve bunları atlatabildiği için ne kadar güçlü olduğunun farkına varmasını sağlar. 

Bu teknik, çocuğun kendi güçlü yönlerine odaklanmasını sağlar.

Bahsedilen oyun terapisi teknikleriyle alanlarında uzman çocuk terapistleri, çocuğun geçtiği zorlu süreci hem çocuğun kendisi hem de ailesi için hafifletmeyi hedefler. Belirli özveri ve düzenli seanslarla birlikte hem aile hem de çocuk ilişkilerini düzeltebilir, sorunlarından kurtulabilir. Eğer çocuğunuzun çocuk terapisine ihtiyacı olduğunu düşünüyorsanız hemen bir uzmana danışabilir ve soru işaretlerinizden arınabilirsiniz!

 




200'den fazla uzman psikolog arasından sana en uygun psikolog ile istediğin yerden 7-24 online terapiye başlamak için hemen uygulamayı indir!