Panik Atak Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?

Panik Atak Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?

Terappin | Online Psikolog

Terappin Blog
05.08.2022 tarihinde oluşturdu.

Araba sürerken, alışveriş merkezinde, derin uykudayken veya bir iş toplantısının ortasındayken aniden gelen bunalmışlık hissi ile karşı karşıya kaldınız mı? Hiçbir tehlike altında olmasanız bile kendinizi tedirgin hissettiğiniz zamanlar oldu mu? Dakikalar içinde zirveye ulaşan bu duygularınız panik atak belirtileridir.

Panik Atak Nedir, Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?

Araba sürerken, alışveriş merkezinde, derin uykudayken veya bir iş toplantısının ortasındayken aniden gelen bunalmışlık hissi ile karşı karşıya kaldınız mı?

Hiçbir tehlike altında olmasanız bile kendinizi tedirgin hissettiğiniz zamanlar oldu mu?

Dakikalar içinde zirveye ulaşan bu duygularınız panik atak belirtileridir.

Tehlikeli değillerdir, ancak tedavi olmadan daha da kötüleşebilirler.

  Panik Atak Nedir?

Herkes belirli zamanlarda kaygı ve endişe duyguları yaşar. Stresli veya tehlikeli durumlara karşı geliştirdiğimiz doğal bir tepkidir.

Ancak bu bozukluğa sahip olan bir kişi, düzenli olarak veya herhangi bir zamanda, genellikle belirgin bir sebep olmaksızın endişe, stres ve gerginlik duygularına sahiptir.

  Nedenleri Nelerdir? 

Birçok psikolojik zorlukta olduğu gibi birden fazla nedene bağlı gelişebilir. Beyin ve sinir sistemi, korku ve kaygıyı nasıl algıladığınız ve bunlarla nasıl başa çıktığınızla ilgili kilit rol oynar.

Aşağıdaki durumlarda atak geçirme riskiniz artar:

  • Yas gibi travmatik veya çok stresli bir yaşam deneyimi
  • Bu durumu yaşamış yakın bir aile üyesine sahip olmak
  • Beyindeki nörotransmitterlerin (kimyasal haberciler) dengesizliği
  • Strese daha duyarlı veya olumsuz duygulara eğilimli mizaç

Tedavi edilmediği takdirde hayatınızın hemen her alanını etkileyebilir.

  • Olası yan etkileri ve buna bağlı gelişebilecek olumsuzluklar:
  • Araba kullanma veya evden çıkma korkusu gibi belirli fobilerin gelişimi
  • Sağlık sorunları ve diğer tıbbi durumlar için sık tıbbi bakım
  • Sosyal durumlardan kaçınma

Panik Atak Geçirdiğimi Nasıl Anlarım?

Belirtiler aniden belirirler ve belirtiler başladıktan sonra durdurmanın bir yolu yoktur.  Genellikle bir atak başladıktan sonra 10 dakika içinde zirveye ulaşabilir. Kısa süre sonra ortadan kaybolur.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Göğüs ağrısı
  • Titreme
  • Boğulma veya boğulma hissi
  • Nefes almada zorluk
  • Kontrolü kaybetme korkusu
  • Ölecekmişsin gibi hissetmek
  • Yoğun korku hissi
  • Mide bulantısı
  • Yarış kalbi
  • Terlemek
  • Parmaklarda veya ayak parmaklarında karıncalanma veya uyuşma
  • Titreme veya titreme

 Fiziksel Olarak Vücudumuza Etkileri

Panik atak belirtileri kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı halinde görülebilir.

Bunlar dışında görülebilecek fiziksel etkiler şunlardır:

Merkezi Sinir Sistemi

Endişeli ve stresli hissettiğinizde beyniniz, bir tehdide yanıt vermenize yardımcı olmak için tasarlanmış adrenalin ve kortizol gibi hormonlar ve kimyasallarla sinir sisteminizi harekete geçirir.

Ara sıra meydana gelen yüksek stresli olaylar için faydalı olsa da, stres hormonlarına uzun süre maruz kalmak, uzun vadede fiziksel sağlığınıza daha fazla zarar verebilir. Örneğin, kortizole uzun süre maruz kalmak kilo alımına katkıda bulunabilir.

Bunun yanı sıra baş ağrısı, baş dönmesi ve depresyon gibi semptomların sıklığını artırabilir.

Kardiyovasküler Sistem

Hızlı kalp atışına, çarpıntıya ve göğüs ağrısına neden olabilir. Ayrıca yüksek tansiyon ve kalp hastalığı riskini de arttırır.

Boşaltım ve Sindirim Sistemleri

Karın ağrısı, mide bulantısı, ishal ve diğer sindirim sorunlarınız olabilir. İştahsızlık da oluşabilir.

Bağışıklık Sistemi

Kaç ya da savaş stres tepkinizi tetikleyebilir ve sisteminizde adrenalin gibi bir hormon salgılanmasına yol açabilir. Kısa sürede nabzınızı ve solunum hızınızı artırır, böylece beyniniz daha fazla oksijen alabilir. Bu, sizi yoğun bir duruma uygun şekilde yanıt vermeye hazırlar. Bağışıklık sisteminiz kısa süreli bir destek bile alabilir. Gerginlik anı geçtiğinde vücudunuz normal işleyişine döner.

Ancak tekrar tekrar endişeli ve stresli hissediyorsanız veya uzun sürüyorsa, vücudunuz normal işleyişine dönmek için sinyal alamaz. Bu sizi bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir ve sizi viral enfeksiyonlara ve sık görülen hastalıklara karşı daha savunmasız bırakabilir. Ayrıca, düzenli olarak yaptırdığınız aşılarınız bile işe yaramayabilir.

 Çocuklarda ve Ergenlerde Görülmesinin Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir?

Her sekiz çocuktan birinde görülebilmektedir. Ancak çocuklar kendilerini yetişkinler kadar iyi ifade edemedikleri için aileler bu durumu erken fark etmekte zorlanabilirler.

Çocuğunuzda aşağıdaki durumları uzun bir süre düzenli aralıklarla gözlemliyorsanız bir doktora danışmalısınız.

  • Ani öfke patlamaları
  • Sıkça tuvalete çıkma
  • Nedensiz yere normalin üzerinde ağlamalar
  • Sık sık hissedilen karın ağrısı
  • Yoğun bir korku ve kaygı duygusu
  • Anne-babadan bir an olsun ayrılamama ve okula gitmeyi reddetme

Gelişme döneminde sıkça görülen bu durum 11 yaş civarında ortaya çıkmaktadır. 13-15 yaş aralığında ise yaklaşık %25 oranında hafif ve orta düzeyde görülmektedir. Kız çocuklarında erkek çocuklarına kıyasla daha fazla gözlemlenir.

Maalesef panik atak belirtileri gözlemlenen çocukların yalnızca %20’si tedavi görmektedir. Oysaki bu durumu yaşayan ve tedavi edilmeyen çocuklar ve ergenlerin akademik başarıları düşmekte ve sosyal deneyimlerden mahrum kalmaktadırlar. Dahası bu durumun yoğunluğundan kurtulmak için madde kullanımına başvurdukları da gözlemlenmiştir.

Ergenlerde görülen ortak belirtiler ise şunlardır:

  • Nefes darlığı
  • Ürperme, sıcak basması, karıncalanma ve uyuşma
  • Karın ağrısı ve mide bulantısı
  • Uykuya dalmada güçlük çekmek
  • Yoğun kaygı nedeniyle yeni bir işe başlayamama ya da var olan işi sürdürememe
  • “Ya …. olursa” gibi düşünceleri zihinden uzaklaştıramadığı için gerçekçi olmayan duygu durumlarının içinde olma
  • Sakin kalmakta ve olayları kontrol etmekte güçlük çekme

Yetişkinlerde Görülmesinin Nedenleri ve Belirtileri

Her on kişiden biri ve belki de daha fazlası hayatlarının bir döneminde bu problemi yaşayabilir.

Semptomlar tipik olarak erken yetişkinlik döneminde, 18-25 yaş civarında ortaya çıkar.

Genetik ve biyolojik faktörler riski artırabilir, ancak bilim adamları henüz herhangi bir spesifik gen veya kimyasal ile bir bağlantı tespit edemediler.

Bozukluk, çevresel streslerle karşı karşıya kaldığında gelişebilir. Örneğin, ilk bebeğe sahip olmak veya evden ayrılmak gibi önemli yaşam değişiklikleri güçlü tetikleyicilerdir. Fiziksel veya cinsel istismar öyküsü de riski artırabilir.

Bunların yanı sıra aşağıdaki durumlarda panik atak belirtilerinin tetikleyicisidir:

  • Genetik faktörler
  • Büyük stres veya yaşam değişiklikleri
  • Kafein, tütün, alkol, eğlence amaçlı ilaçlar ve şekerli yiyecek ve içecekler

Ayrıca aşağıdakiler gibi diğer durumların bir belirtisi olabilir:

Belirtiler:

  • Alkol, tütün veya diğer maddelerin sağlıksız kullanımı
  • Agorafobi gibi fobiler
  • Okulda veya işteki sorunlar
  • Sosyal geri çekilme
  • Sık tıbbi bakım gerektiren diğer sağlık sorunları
  • Finansal zorluklar
  • İntihar düşünceleri veya davranışları

 Panik Atak Tanısı Nasıl Konur ve Nasıl Tedavi Edilir?

Saptamak için özel bir laboratuvar testi yoktur. Semptomlar kalp krizine çok benzeyebileceğinden, doktorunuz muhtemelen sizi muayene ederek ve diğer sağlık sorunlarını ekarte ederek başlayacaktır.

Belirtilerinize başka bir durum neden olmuyorsa ve iki kez veya daha fazla ya da rastgele atak geçirdiyseniz ve tekrarlama korkusu yaşıyorsanız, panik bozukluğunuz olabilir.

Doktorunuz sizi psikoterapiste sevk edebilir. Ya da aşağıdakileri önerebilir:

  • Ataklara neden olan sağlıksız düşünce ve davranışları nasıl değiştireceğinizi öğrenmenize yardımcı olan ‘Bilişsel Davranışçı Terapi’ adı verilen bir tür konuşma terapisi
  • Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) veya serotonin ve norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI'ler) gibi antidepresanlar
  • Merkezi sinir sisteminizi etkileyen sakinleştiriciler olan benzodiazepinler (Bunlar uzun süre kullanılmaz çünkü bağımlılık yaratabilirler.)
  • Anksiyete önleyici ilaçlar (Benzodiazepinler gibi, bunlar kısa vadede daha iyi çalışır.)
  • Kafeini azaltmak
  • Düzenli egzersiz
  • Alkolü sınırlamak
  • Derin nefes egzersizleri

NEFES EGZERSİZLERİ

Panik atak nedir başlığı altında en sık görebileceğimiz alt başlık nefes egzersizi tedavisidir.

Özellikle içinde bulunduğumuz modern çağda bu tedavi yöntemi ile ilgili araştırmalar ve pratikler olumlu yönde sürekli gelişmektedir.

Panik atak başta olmak üzere pek çok psikolojik zorluğun giderilmesinde tercih edilen nefes egzersizleri psikologların da sıkça tavsiye ettiği bir tedavi şeklidir.

Nefes egzersizleri 4 alt birimden oluşur:

  • Diyafram nefes egzersizi

Diyafram egzersizi son derece önemlidir çünkü akciğerlerimize doğru havayı iletmemizi sağlar.

Günde 10 tekrar 3 set şeklinde ilerletmeniz gerekir.

  • Nefes farkındalığı egzersizi

‘An’ın içinde olmak ve zihnimizdeki düşüncelerin dağılmasına izin vermek için en etkili yöntemlerden biridir.

Hiçbir olumsuzluğa yer vermeden sadece şimdiye ve hiçliğe odaklanarak mutlu ve huzurlu hissetmemiz için yardım eder.

  • 4-7-8 nefes egzersizi

Sinir sisteminin rahatlamasına ve ciğerlere daha çok hava dolmasına yardım eder.

Burundan nefes alıp 4’e kadar sayıyoruz, sonra 7’ye kadar sayarak aldığımız nefesi tutuyoruz ve daha sonra 8’e kadar sayarak tuttuğumuz nefesi veriyoruz.

  • Kontrollü ve yavaş nefes egzersizi

5 dakika süreyle uygulanması gereken bu yöntemin basamakları şöyledir: 

Dik bir oturuşta omuzlar hafifçe geriye itilir.

Burundan yavaş ve derin bir nefes alınır.

Dudaklar balon üfler gibi hafifçe büzülerek nefes hafifçe dışarıya verilir.

PSİKOTERAPİ 

Bilişsel davranışçı terapi ya da konuşma terapisi adıyla da bilinen psikoterapi yöntemi en sık tercih edilen yöntemlerden birisidir.

Psikoterapi sürecinde danışanlarla problemin nedenleri ve sonuçları, bu rahatsızlığın onlarda yarattığı duygu ve düşünceler ve son olarak bunun tetikleyicileri bütün detayları ile konuşulur

Böylelikle danışanların duygu, düşünce ve davranışlarındaki sorunlar saptanarak bunlarda olumlu bir değişiklik hedeflenir.

İLAÇ TEDAVİSİ

İlaç tedavisi ile ilgili süregelen birçok tartışma vardır.

Kimi danışanlar sakinleştirici ve anti-depresan benzeri birçok ilacın bağımlılık yaratacağı ve üretkenliği yavaşlatacağı gerekçesiyle ilaç tedavisini reddeder. Oysaki bu algı bütünüyle yanlıştır.

Öncelikle bu ilaçlar bir doktor reçetesi olmaksızın verilmez. Psikologlar ilaç tedavisine başladıktan sonra hastanın düzenli takibini yapar.

Semptomların görülme sıklığı ve şiddetine göre ilaçların dozları belirlenir.

İlaçların etkisi 2-3 haftada görülmeye başlandığı için ilk 3 hafta panik atak krizleri devam edebilir ve bunda endişelenecek bir durum yoktur.




200'den fazla uzman psikolog arasından sana en uygun psikolog ile istediğin yerden 7-24 online terapiye başlamak için hemen uygulamayı indir!